การพอก ทา หยอด ประคบ อบ อาบ

เม็ดเสริม: 5

สภาวะร้อนเกิน

นำสมุนไพรฤทธิ์เย็น เช่น ย่านาง ใบเตย บัวบก ผักบุ้ง กาบกล้วย สมุนไพรรสฝาด โขลก สับ ให้ละเอียด นำไปพอก-ทา ในจุดที่รู้สึกไม่สบาย

สภาวะเย็นเกิน

นำสมุนไพรฤทธิ์ร้อน (นำไปต้ม) เช่น ขิง ข่า ตะไคร้ ใบมะกรูด นำไปพอก-ทา ในจุดที่รู้สึกไม่สบาย

สภาวะเย็นเกินหรือร้อน-เย็นเกินเกิดขึ้นพร้อมกัน 

ใช้สมุนไพรฤทธิ์เย็น(นำไปต้ม) เช่น ย่านาง ใบเตย บัวบก ผักบุ้ง กาบกล้วย สมุนไพรรสฝาด นำไปพอก-ทา ในจุดที่รู้สึกไม่สบาย

วัตถุประสงค์ เพื่อปรับ สมดุลของร่างกายให้ปกติ ตามสภาวะดังนี้
ร้อนเกิน-เย็นเกิน  ร้อน-เย็นเกิดขึ้นพร้อมกัน

การประคบ ร้อน-เย็น

การประคบร้อน นำสมุนไพรฤทธิ์เย็นหรือสมุนไพรฤทธิ์ร้อน ต้มให้เดือด ๕-๑๐นาที แล้วผสมน้ำธรรมดาให้อุ่น นำผ้าชุบบิดให้หมาด วางประคบบริเวณที่ไม่สบาย
ประคบเย็น เมื่อรู้สึกปวด บวม แดง ตึง รั้ง เมื่อย อันเกิดจากภาวะร้อนเกิน สามารถใช้สมุนไพรฤทธิ์เย็น เช่น กากย่านาง ที่เหลือจากการทำน้ำคลอโรฟิลล์สด พอกบริเวณที่รู้สึกไม่สบาย โดยใช้ผ้าขนหนูชุบน้ำย่านาง พันทับกากสมุนไพรบริเวณที่พอก และใช้ผ้าขนหนูอีกผืนคอยชุบน้ำพันประคบทับ เมื่อผ้าร้อนหรือแห้ง ชุบน้ำย่างนางใหม่มาพันทับ พอกประมาณ ๒๐-๓๐ นาที หรือเท่าที่รู้สึกสบาย

การอบและการอาบด้วยสมุนไพร

การพอกทา พอกในส่วนที่ไม่สบายมีอาการ ตึง แข็ง ปวด ปวม แดง ร้อน

ส่วนผสม
1.ผงถ่าน อัตราส่วน 1 ส่วน 2.น้ำสมุนไพรฤทธิ์เย็น หรือ (ใช้น้ำสะอาดแทน) 3.ดินสอพอง อัตราส่วน 10 ส่วน (ไม่เหลวเกินไป-ไม่ข้นเกินไป)
นำส่วนผสมที่เตรียมไว้
 พอกทาบริเวณส่วนต่างๆที่รู้สึกไม่สบาย ทิ้งไว้ 15 นาที
เมื่อแห้งตึง ให้ฉีดพ่นน้ำสกัดย่านางบริเวณนั้น 3 ครั้งแล้วล้างออก

 

การพอก กรณีมีภาวะร้อนเกิน ควรใช้สมุนไพรฤทธิ์เย็น เช่น ใบย่างนาง ใบเตย  ใบบัวบก ใบรางจืด ใบมะขาม หยวก กาบ หรือใบกล้วย ผักบุ้ง    วุ้นของใบว่านหางจระเข้ หรือสมุนไพรฤทธิ์เย็นอื่น ๆ ที่หาได้ในท้องถิ่น อย่างใดอย่างหนึ่งหรือหลายอย่างรวมกันก็ได้ นำมาหั่นหรือโคลกให้แตกพอประมาณหรือจะใช้กากสมุนไพรฤทธิ์เย็นที่เหลือจากการทำน้ำสมุนไพรฤทธิ์เย็น

แล้วผสมกับดินสอพอง ผงถ่าน (ถ่านที่ใช้ก่อไฟโขลกหรือบดแล้วกรองเอาส่วนที่ละเอียดมาใช้) แล้วเติมน้ำสมุนไพรฤทธิ์เย็นสด น้ำสกัดสมุนไพรฤทธิ์เย็น น้ำเปล่า หรือน้ำปัสสาวะ อย่างใดอย่างหนึ่งหรือหลายอย่างรวมกันก็ได้ คลุกให้เข้ากันพอเหลวจึงนำมาพอกบริเวณที่มีอาการไม่สบาย

นอกจากนี้ยังสามารถใช้น้ำสมุนไพรฤทธิ์เย็นสดคลุกกับปูนเคี้ยวหมากหรือแป้งฝุ่นมาพอกก็ได้ หรือใช้ดินคลุกกับน้ำให้เหลวเหมือนตมมาพอกก็ได้

หรือผสมสมุนไพรรสฝาด เช่น เปลือกมังคุด เปลือกแค น้ำยางต้นกล้วย พอกบริเวณที่มีฝีหนอง ตุ่มน้ำใสหรือขุ่นที่ผิวหนัง น้ำกัดเท้า หรือมีน้ำเหลือไหลซึมที่ผิวหนัง เพื่อดูดซับน้ำหนองทำให้แผลแห้งขึ้น

การทาและหยอด ใช้น้ำสมุนไพรฤทธิ์เย็นสดหรือน้ำสกัดสมุนไพรฤทธิ์เย็นหรือน้ำปัสสาวะมาทาและหยอดบริเวณที่มีอาการไม่สบายก็ได้

การประคบและอบ ใช้กากสมุนไพรฤทธิ์เย็นที่เหลือจากการทำน้ำสมุนไพรฤทธิ์เย็นหรือสมุนไพรฤทธิ์เย็นสดมาหั่นหรือโคลกพอแตกแล้วห่อด้วยผ้ามาประคบบริเวณที่มีอาการไม่สบาย ส่วนการอบจะนำสมุนไพรฤทธิ์เย็นมาต้มในหม้อหุ่งข้าวหรือกะทะไฟฟ้าหรือหม้อต้มตั้งบนเตาถ่านก็ได้ แล้วนำเก้าอี้มาวางคร่อมตรงกลางและใช้ผ้ามาห่มตัวให้มิดชิดจะห่มให้ถึงคอหรือทั้งตัวก็ได้ หรือจะใช้ผ้าคลุมซุ่มไก่แล้วเข้าไปอบก็ได้ และควรใช้ผ้าชุบน้ำพันรอบศีรษะเพื่อลดอาการวิงเวียน ซึ่งจะอบ 3 รอบ รอบละประมาณ 5-15 นาที เท่าที่แต่ละท่านรู้สึกสบาย

การเช็ดตัวและอาบ ใช้น้ำสมุนไพรฤทธิ์เย็นสดหรือน้ำสกัดสมุนไพรฤทธิ์เย็นหรือน้ำเปล่ามาหรือน้ำต้มสมุนไพรฤทธิ์เย็นผสมน้ำให้อุ่นมาเช็ดหรืออาบก็ได้

กรณีภาวะเย็นเกิน ควรใช้สมุนไพรฤทธิ์ร้อนเช่น ขมิ้น ขิง ข่า ตะไคร้

กรณีภาวะร้อนและเย็นเกิดขึ้นพร้อมกัน ควรใช้สมุนไพรฤทธิ์ร้อนและเย็นผสมกันโดยจะใช้การเติมน้ำร้อนหรือน้ำสมุนฤทธิ์ร้อนสดหรือน้ำต้มสมุนไพรฤทธิ์ร้อนอย่างใดอย่างหนึ่งหรือหลายอย่างรวมกันก็ได้

Share This