สำรวจความต้องการ 1. เครื่องตัดหญ้าไฟฟ้า กดที่นี่  2. ชุดไฟแดด กดที่นี่

เภสัชวัตถุพรรณนาในสวน ป่า นา ที่สัมพันธ์กับบุญของผู้สูงอายุ

เภสัชวัตถุพรรณนาในสวน ป่า นา ที่สัมพันธ์กับบุญของผู้สูงอายุ ในประเทศไทยและสาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนลาว

ผุสดี เจริญไวยเจตน์

วิทยานิพนธ์นี้เป็นส่วนหนึ่งของการศึกษาตามหลักสูตรปรัชญาดุษฎีบัณฑิต
สาขาวิชายุทธศาสตร์การพัฒนาภูมิภาค (สาธารณสุขชุมชน)
คณะกรรมการบัณฑิตศึกษา มหาวิทยาลัยราชภัฏสุรินทร์
พ.ศ. 2561

ลิขสิทธิ์ของมหาวิทยาลัยราชภัฏสุรินทร์

  • ชื่อเรื่อง : เภสัชวัตถุพรรณนาในสวน ป่า นา ที่สัมพันธ์กับบุญของผู้สูงอายุในประเทศไทยและสาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนลาว
  • ผู้วิจัย : ผุสดี เจริญไวยเจตน์
  • ปริญญา : ปรัชญาดุษฎีบัณฑิต
  • สาขาวิชา : ยุทธศาสตร์การพัฒนาภูมิภาค (สาธารณสุขชุมชน)
  • อาจารย์ที่ปรึกษา : อาจารย์ ดร.อุษา กลมพันธ์ รองศาสตราจารย์ ดร.อัจฉรา ภาณุรัตน์ และ ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.กิ่งเพชร ส่งเสริม

บทคัดย่อ

การศึกษาวิจัยเรื่องเภสัชวัตถุพรรณนาในสวน ป่า นา ที่สัมพันธ์กับบุญของผู้สูงอายุในประเทศไทยและสาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนลาว ได้บูรณาการระเบียบวิธีวิจัยเชิงคุณภาพ มานุษยวิทยาทางการแพทย์ การเก็บข้อมูลใช้การสัมภาษณ์แบบเจาะลึกกับกลุ่มผู้ให้ข้อมูลหลักคือ หมอพื้นบ้าน ผู้นำชุมชน พระสงฆ์ ผู้สูงอายุและผู้ที่เป็นสมาชิกในครอบครัวของผู้สูงอายุ และประชาชนทั่วไป พบข้อมูลอิ่มตัวที่ผู้ให้ข้อมูลหลักชาวไทย 35 คน และชาวสาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนลาว 25 คน และทำการวิจัยเชิงปริมาณ โดยนำข้อมูลที่ได้จากการวิจัยเชิงคุณภาพมาสรุปประเด็นสร้างข้อกระทงคำถามและประมวลผลด้วยวิธีการทางสถิติโดยการวิเคราะห์องค์ประกอบเชิงสารวจ (Exploratory Factor Analysis) โดยสำรวจกับกลุ่มเป้าหมายในประเทศไทยจำนวน 500 คน ประกอบด้วย ผู้สูงอายุที่มีอายุตั้งแต่ 60 ปีขึ้นไป ที่เข้าร่วมกิจกรรมบุญของชุมชนสวนป่านาบุญ หรือชุมชนชาวอโศก

ผลการศึกษาวิเคราะห์องค์ประกอบกับเภสัชวัตถุพรรณนาในสวน ป่า นา ที่สัมพันธ์กับบุญของผู้สูงอายุในประเทศไทย มีจำนวน 4 องค์ประกอบ ดังนี้

  1. การฟื้นฟู “สวน ป่า นา” โดยให้ผู้สูงอายุและลูกหลานใช้บุญกิริยาวัตถุ 10 ขับเคลื่อน จะมีผลปรากฏ ภูมิปัญญาการสร้าง การแบ่งปัน การให้ความหมาย และการเรียนรู้เรื่องเครื่องเทศ เครื่องยา จากทั้งภายในกายคน และสิ่งแวดล้อมภายนอก เพื่อเป็นเภสัชวัตถุ
  2. การเชื่อเรื่อง “กรรม” มีผลให้ลดเนื้อสัตว์เพื่อไม่เบียดเบียนชีวิตสัตว์และเพื่อปฏิบัติศีล 5 (อธิศีล) แล้ว จะเห็นคุณค่าการบริโภคพืชผักสวน ป่า นาเป็นโภชนบำบัดและสามารถใช้ไตรลักษณ์เป็นกลไกทำให้จิตและกายบำบัดโรคภัยด้วยตนเองได้
  3. เภสัชวัตถุพืช 9 รส และพืชให้ฤทธิ์ร้อน – เย็น เป็นภูมิรู้ที่ต้องมี สวน ป่า นาในนิเวศวิทยาวัฒนธรรมของผู้ทรงศีลสูงอายุ เพื่อการรองรับชุมชนบุญ และ
  4. บวร (บ้าน วัด โรงเรียน) เป็นกลไกการถ่ายทอดเทคโนโลยีการรักษาความชื้นระบบนิเวศของดินน้ำในสวน ป่า นาเพื่อผลิตยาสมุนไพรและสร้างไอระเหยจากพืชผักสวนครัวให้มีผลต่อสุขภาวะของผู้สูงอายุ

ผลการจัดทำบทเรียนการพัฒนาสุขภาพของผู้สูงอายุกลุ่มชาติพันธุ์ไทลาวในอนุภูมิภาค ลุ่มแม่น้ำโขงด้วยเภสัชวัตถุพรรณนาในสวน ป่า นา ที่สัมพันธ์กับบุญ ผู้วิจัยได้ดำเนินการถอดรหัสภูมิปัญญาที่สำคัญเกี่ยวกับการพัฒนาสุขภาพของผู้สูงอายุที่ได้จากการวิจัยเชิงคุณภาพ นำมาพิจารณาร่วมกับค่าน้ำหนักองค์ประกอบจากข้อคำถามที่ได้จากการใช้วิธีการทางสถิติวิเคราะห์องค์ประกอบเชิงสำรวจได้รหัสภูมิปัญญาจำนวน 8 รหัสหลัก ดังนี้ 1) ภูมิรู้เภสัชวัตถุ 2) ภูมิรู้สวนป่านาไร่ 3) เพิ่มศีล รักษาโรค 4) ศรัทธาสิ่งใด ๆ ที่รักษาโรคได้ 5) บุญกิริยาวัตถุ กลไกการฟื้นฟูสวน ป่า นา ไร้สารพิษ 6) บุญกิริยาวัตถุ กลไกการเผยแพร่ภูมิรู้สวนป่านาไร่ และภูมิรู้เภสัชวัตถุ 7) ความเชื่อเรื่องกรรม ก่อเกิดบุญกิริยาวัตถุ และ 8) พลัง “บวร” กลไกการถ่ายทอดภูมิรู้เพื่อการพัฒนาสุขภาพดี จากนั้นนำรหัสภูมิปัญญาดังกล่าวมาจัดกลุ่มแบ่งตามวัตถุประสงค์การใช้เป็นแนวทางการพัฒนาสุขภาพ 3 แนวทาง คือ ใช้เมื่อเจ็บป่วย ใช้ในชีวิตประจำวัน และใช้ในการเผยแพร่องค์ความรู้เพื่อพัฒนาชุมชนสุขภาพดี จากนั้นจัดทำเป็นบทเรียนเพื่อนำไปใช้ในการพัฒนาสุขภาพของผู้สูงอายุกลุ่มชาติพันธุ์ ไทลาวในอนุภูมิภาคลุ่มแม่น้ำโขงต่อไป

PHARMACEUTICAL MATERIALS DEPICTION IN GARDEN, FOREST, RICE FIELD RELATED TO MERIT OF THE ELDERLY IN THAILAND AND LAO PEOPLE’S DEMOCRATIC REPUBLIC

PHUSADEE CHAROENWAIYAJET

DOCTOR OF PHILOSOPHY PROGRAM IN REGIONAL DEVELOPMENT STRATEGIES SURINDRA RAJABHAT UNIVERSITY.
ACADEMIC YEAR. 2018.

ABSTRACT

Research concerning pharmaceutical materials depiction in garden, forest, rice field related to merit of the elderly in Thailand and Lao People’s Democratic Republic has integrated the order of qualitative research in the medical humanities. Data were collected by using the in-depth interview with the core group of informants, who were local doctors, community leaders and Buddhist monks, as well as the elderly and their family members and the general public, which found saturated at 35 Thai informants and 25 Laotian informants.

This was combined with quantitative research taking the qualitative data to summarize and create sections of questions and processing with statistical methods for an Exploratory Factor Analysis. The survey was held with 500 members of the target group in Thailand, comprising the elderly aged 60 upwards, who had participated in merit-making ceremonies of Buddhist Medicine or Asoke people.

The result of analyzing the components and the depiction of pharmaceutical materials in gardens, forests and rice fields relating to merit made by the elderly in Thailand found that there were 4 components as follows :

  1. Reviving “gardens, forests and fields” by getting the elderly and their offspring to use the 10 Items of Meritorious Action to drive things. The result appeared that the wisdom of creating, sharing and giving meaning, and learning about spices and medicines, both internally in people’s bodies and the external environment, to make pharmaceutical materials,
  2. The belief in karma had the effect on reducing meat so as not to trouble animals’ lives and to practice the 5 precepts (higher morality). They could see the value of consuming plants and vegetables from gardens, forests and rice fields as nutritional therapy. They could use the Tilakkana as a mechanism for their minds and to treat disease by themselves,
  3. As for the 9 flavors of pharmaceutical materials with hot or cold effects, it was required to have knowledge of gardens, forests and fields in the ecology and culture of the ethics-holding elderly to support the merit community,
  4. “Boworn” (Institutions of house, temple and school) were mechanisms to transfer technology to maintain moistness in ecosystems of soil and water in gardens, forests and fields to produce herbal medicine and respiration from the kitchen garden vegetables to have an effect on the health of the elderly.

The results of lessons on developing the health of the elderly in Thai and Laos groups of the Greater Mekong Sub region; by using pharmaceutical materials in gardens, forests and fields relating to merit, the researcher had carried out the unlocking of important wisdom concerning developing the health of the elderly from qualitative research.

This was combined with the values of weighted components from the questions obtained from the use of statistical methods in the Exploratory Factor Analysis. The 8 primary keys of wisdom were as follows:

1) knowledge of pharmaceutical materials,

2) knowledge of gardens, forests and fields,

3) Increasing morality and treating disease,

4) faith in that thing to cure disease,

5) Items of Meritorious Action, the mechanism to revive chemical toxin free-gardens, forests and fields,

6) Items of Meritorious Action, the mechanism to disseminate knowledge of gardens, forests and fields and pharmaceutical materials,

7) Belief in karma, to bring about Items of Meritorious Action and

8) The power of “Boworn” the mechanism to transfer knowledge to develop good health. from there, these “keys of wisdom” were arranged in groups according to the objectives of being used to develop health in three forms: use in times of illness, use in everyday life and use in disseminating knowledge and developing a healthy community. From there it was arranged as a lesson, which was able to be used in further development of the health of the elderly in Thai and Laos groups of the Greater Mekong Sub region

Please wait while flipbook is loading. For more related info, FAQs and issues please refer to DearFlip WordPress Flipbook Plugin Help documentation.

วิธีใช้ Embed PDF

  • กรุณากดลูกศร ซ้าย-ขวา ในการเปลี่ยนหน้า
  • ถ้าหากตัวอักษรเล็ก-ใหญ่เกินไป กรุณากดเครื่องหมาย บวก-ลบ เพื่อปรับขยาย-ลดตัวอักษร

ประวัติผู้วิจัย

ชื่อ –สกุลนางสาวผุสดี เจริญไวยเจตน์
วัน เดือน ปี เกิด28 มกราคม พ.ศ. 2518
ที่อยู่ปัจจุบันบ้านเลขที่ 158 ม. 11 ถ.วิธานธรรมวัตร ตาบลทรงคะนอง อาเภอ พระประแดง จังหวัดสมุทรปราการ รหัสไปรษณีย์ 10130
ตำแหน่งหน้าที่การงานปัจจุบัน • ผู้สอบบัญชีรับอนุญาตแห่งประเทศไทย
• จิตอาสาแพทย์วิถีพุทธ สวนป่านาบุญ 1 อาเภอดอนตาล จังหวัดมุกดาหาร
ประวัติการศึกษา
พ.ศ. 2529 • จบการศึกษา ประถมศึกษา โรงเรียนอาษาวิทยา
จังหวัดสมุทรปราการ
พ.ศ. 2532 • จบการศึกษา มัธยมศึกษาตอนต้น โรงเรียนวิสุทธิกษัตรี
จังหวัดสมุทรปราการ
พ.ศ. 2535 • จบการศึกษา มัธยมศึกษาตอนปลาย โรงเรียนสุรศักดิ์มนตรี
กรุงเทพมหานคร
พ.ศ. 2539 • จบการศึกษา บัญชีบัณฑิต มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์
กรุงเทพมหานคร
พ.ศ. 2545 • จบการศึกษา ปริญญาบริหารธุรกิจมหาบัณฑิต
มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ กรุงเทพมหานคร
พ.ศ. 2562 • จบการศึกษา ปรัชญาดุษฎีบัณฑิต สาขายุทธศาสตร์การพัฒนา-
ภูมิภาค (สาธารณสุขชุมชน) มหาวิทยาลัยราชภัฏสุรินทร์ จังหวัดสุรินทร์

งานวิจัยอื่น ๆ

การแพทย์วิถีธรรมกับการเพิ่มภูมิคุ้มกันโรคไวรัสโควิด-19

[dsm_text_notation notation_text="การแพทย์วิถีธรรมกับการเพิ่มภูมิคุ้มกันโรคไวรัสโควิด 19" notation_width="3" _builder_version="4.17.4" _module_preset="default" header_font_size="25px" notation_font="|600|||||||" custom_padding="0px||0px|||"...

สุขภาพพึ่งตนกับการป้องกันและลดปัญหาจากโควิด 19

[dsm_text_notation notation_text="งานวิจัย: สุขภาพพึ่งตนด้วยหลักการแพทย์วิถีธรรมตามแนวเศรษฐกิจพอเพียงกับการป้องกันและลดปัญหาต่าง ๆ อันเกิดจากโควิด 19" notation_width="3" _builder_version="4.17.4" _module_preset="default" header_font_size="25px"...

ผลของการดื่มน้ำสมุนไพรปรับสมดุล

[dsm_text_notation notation_text="ผลของโปรแกรมสร้างเสริมสุขภาพด้วยการดื่มน้ำสมุนไพรปรับสมดุลตามหลักการแพทย์วิถีธรรมต่อพฤติกรรมสุขภาพและสุขภาวะของผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 ดำบลค้อเหนือ อำเภอเมืองยโสธร จังหวัดยโสธร" notation_width="3" _builder_version="4.17.4"...

ผลของการรับประทานอาหารปรับสมดุล

[dsm_text_notation notation_text="ผลของการรับประทานอาหารปรับสมดุลตามหลักการแพทย์วิถีธรรม ต่อการเปลี่ยนแปลงระดับน้ำตาลในเลือดของผู้ป่วยเบาหวาน ชนิดที่ 2" notation_width="3" _builder_version="4.17.4" _module_preset="default" header_font_size="25px"...

ผลการสวนล้างลำไส้ใหญ่

[dsm_text_notation notation_text="รูปแบบการปฏิบัติและผลการสวนล้างลำไส้ใหญ่ของผู้เข้าค่ายสุขภาพ ตามหลักการแพทย์วิถีธรรม" notation_width="3" _builder_version="4.17.4" _module_preset="default" header_font_size="25px" notation_font="|600|||||||" hover_enabled="0"...

ผลของโปรแกรมสวดมนต์และทบทวนธรรม

[dsm_text_notation notation_text="ผลของโปรแกรมสวดมนต์และทบทวนธรรมตามหลักการแพทย์วิถีธรรม ต่อระดับความเครียดของผู้ต้องขังหญิง เรือนจำกลางนครพนม จังหวัดนครพนม" notation_width="3" _builder_version="4.17.4" _module_preset="default" header_font_size="25px"...

ผลการประยุกต์ใช้เทคนิคการกดจุดเส้นลมปราณ

[dsm_text_notation notation_text="ผลการประยุกต์ใช้เทคนิคการกดจุดเส้นลมปราณที่แขนต่ออาการปวดคอ บ่าไหล่ของผู้เข้าค่ายแพทย์วิถีธรรมสวนป่านาบุญ 2 อำเภอชะอวด จังหวัดนครศรีธรรมราช" notation_width="3" _builder_version="4.17.4" _module_preset="default" header_font_size="25px"...

ผลของการออกกำลังกายตามหลักการแพทย์วิถีธรรม

[dsm_text_notation notation_text="ผลของโปรแกรมการออกกำลังกายตามหลักการแพทย์วิถีธรรม กับสุขสมรรถนะของประชาชนวัยทำงาน ผู้ที่ผ่านค่าย ศูนย์เรียนรู้สุขภาพพึ่งตนตามแนวเศรษฐกิจพอเพียง สวนป่านาบุญ 1 อำเภอดอนตาล จังหวัดมุกดาหาร" notation_width="3" _builder_version="4.17.4"...

ผลการพอกสมุนไพรฤทธิ์เย็นต่ออาการปวดเข่า

[dsm_text_notation notation_text="ผลการพอกสมุนไพรฤทธิ์เย็นต่ออาการปวดเข่าของกลุ่มผู้สูงอายุ ในเขตเทศบาลตําบลดอนตาล อําเภอดอนตาล จังหวัดมุกดาหาร" notation_width="3" _builder_version="4.17.4" _module_preset="default" header_font_size="25px" notation_font="|600|||||||"...

การเตรียมวางร่างวางขันธ์

การเตรียมวางร่างวางขันธ์ดร.ใจเพชร กล้าจน ปรด.ยุทธศาสตร์การพัฒนาภูมิภาค (สาธารณสุขชุมชน)ผู้เชี่ยวชาญด้านการแพทย์ทางเลือกวิถีธรรมตามแนวเศรษฐกิจพอเพียงกองการแพทย์ทางเลือก กระทรวงสาธารณสุขประธานมูลนิธิแพทย์วิถีธรรมแห่งประเทศไทยอธิการบดี (วิชชาธิการบดี)...

มหัศจรรย์น้ำปัสสาวะ ยาดีที่คนส่วนใหญ่ไม่รู้

การศึกษาอัตลักษณ์และการให้ความหมายร่วมทางวัฒนธรรมภูมิปัญญาของชุมชนออนไลน์[dsm_text_notation notation_text="มหัศจรรย์น้ำปัสสาวะ ยาดีที่คนส่วนใหญ่ไม่รู้" notation_width="3" _builder_version="4.16.0" _module_preset="default" header_font_size="25px"...

ผลของโปรแกรมสุขภาพตามหลักการแพทย์วิถีธรรมต่อภาวะสุขภาพของผู้ที่มีภาวะน้ำหนักเกินและโรคอ้วน

[dsm_text_notation notation_text="ประสิทธิผลของโปรแกรมสุขภาพตามหลักการแพทย์วิถีธรรมต่อภาวะสุขภาพของผู้ที่มีภาวะน้ำหนักเกินและโรคอ้วน ในค่ายสุขภาพสวนป่านาบุญ อำเภอดอนตาล จังหวัดมุกดาหาร" notation_width="3" _builder_version="4.14.2" _module_preset="default"...

ผลของการเรียนออนไลน์ต่อพฤติกรรมสุขภาพของผู้เข้าร่วมกิจกรรมค่ายแพทย์วิถีธรรม

[dsm_text_notation notation_text="ผลของการใช้บทเรียนออนไลน์ต่อการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมสุขภาพของผู้เข้าร่วม กิจกรรมค่ายแพทย์วิถีธรรม" notation_width="3" _builder_version="4.14.2" _module_preset="default" header_font_size="25px" notation_font="|600|||||||"...

การเผชิญความเครียด ของครอบครัวผู้ให้การดูแลผู้ป่วยมะเร็งเต้านม

[dsm_text_notation notation_text="ความเข้มแข็งในการมองโลก ความเครียดและการเผชิญความเครียด ของครอบครัวผู้ให้การดูแลผู้ป่วยมะเร็งเต้านม จังหวัดอุบลราชธานี" notation_width="3" _builder_version="4.14.2" _module_preset="default" header_font_size="25px"...

ความสัมพันธ์ระหว่างการปฏิบัติตนด้านสุขภาพกับความผาสุกผู้ป่วยมะเร็งลำไส้ใหญ่

[dsm_text_notation notation_text="ความสัมพันธ์ระหว่างการปฏิบัติตนด้านสุขภาพกับความผาสุกทางจิตวิญญาณของผู้ป่วยมะเร็งลำไส้ใหญ่ที่มีทวารเทียมหน้าท้อง" notation_width="3" _builder_version="4.14.2" _module_preset="default" header_font_size="25px"...

รูปแบบการบริหารงานเชิงระบบโครงการสร้างศักยภาพพึ่งตนจิตอาสาแพทย์วิถีธรรม

[dsm_text_notation notation_text="รูปแบบการบริหารงานเชิงระบบโครงการสร้างศักยภาพพึ่งตนจิตอาสาแพทย์วิถีธรรม" notation_width="3" _builder_version="4.14.2" _module_preset="default" header_font_size="25px" notation_font="|600|||||||" hover_enabled="0"...

ภูมิปัญญาการเคี้ยวกวฬิงการาหารเพื่อสุขภาวะ

[dsm_text_notation notation_text="ภูมิปัญญาการเคี้ยวกวฬิงการาหารเพื่อสุขภาวะ ในประเทศไทยและสาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนลาว" notation_width="3" _builder_version="4.14.2" _module_preset="default" header_font_size="25px" notation_font="|600|||||||" hover_enabled="0"...

รูปแบบการบูรณาการวัฒนธรรมการดูแลสุขภาพด้วยการแพทย์วิถีธรรม

[dsm_text_notation notation_text="รูปแบบการบูรณาการวัฒนธรรมการดูแลสุขภาพด้วยการแพทย์วิถีธรรม" notation_width="3" _builder_version="4.14.0" _module_preset="default" header_font_size="25px" notation_font="|600|||||||"...