สำรวจความต้องการ 1. เครื่องตัดหญ้าไฟฟ้า กดที่นี่  2. ชุดไฟแดด กดที่นี่

ในช่วงระยะเวลา 2-3 ปีที่ผ่านมาภาวะความแห้งแล้งที่รุนแรงเกิดขึ้นกระจายเป็นพื้นที่วงกว้างของประเทศไทยและเกิดอย่างต่อเนื่อง ที่อาวาสสถานฮอมบุญอโศก อ.เด่นชัย จ.แพร่ ก็ได้รับผลกระทบจากภาวะแห้งแล้งนี้ ทำให้ ช่วงปีนี้ปริมาณน้ำที่เก็บกักในสระน้ำเกือบทุกสระแห้งขอด มีน้ำเพียงพอสำหรับการใช้ในครัวเรือนเท่านั้น ไม่เพียงพอสำหรับการทำกสิกรรม

ในช่วง 2 สัปดาห์ที่ผ่านมามีฝนตกลงมาในพื้นที่ ในปริมาณที่ไม่มากนักแต่เพียงพอที่จะทำให้ดินมีความชื้นบ้าง จึงได้เริ่มทำการเตรียมแปลงดินในสวนด้วยการไถและปลูกพืชบางชนิดลงไป เช่น กล้วย ส้มเขียวหวาน แค ช่วงระยะเวลาไม่ถึง 1 สัปดาห์พบว่า ต้นกล้วยตายไปบางส่วน มะละกอและแคตายทั้งหมด ต้นส้มใบเหี่ยวเฉา ในเบื้องต้นจึงแก้ปัญหาด้วยการหาฟางมาคลุมหน้าดินโดยรอบของต้นส้ม และทำการรดน้ำช่วย พบว่าหน้าดินเปียกลึกลงจากผิวดินเพียง 1 เซ็นติเมตร น้ำที่รดส่วนใหญ่ไหลหลากกระจายออกพื้นที่โดยรอบ ได้ทำการแก้ปัญหานี้ด้วยการใช้จอบมาพูนดินให้มีลักษณะเป็นคันนาโดยรอบ พบว่าสามารถแก้ไข ปัญหาภาวะแล้งนี้ได้ ความชื้นในแปลงเล็กๆ นี้สามารถรักษาความชื้นได้ 1-2 สัปดาห์ ต่อมาได้พัฒนาปรับที่ดินให้มีลักษณะเป็นแปลงนาขนาดเล็กในพื้นที่สวนให้มีขนาดของแปลงพื้นที่ราว 2.0×2.0  เมตร หรือ 2.5×2.5 เมตร ด้วยลักษณะโครงสร้างของพื้นที่มีลักษณะนาแปลงเล็กนี้ ทำให้เกิดแง่คิดในประเด็นที่น่าสนใจ ดังนี้คือ

1. การปรับพื้นที่ให้มีความลาดเอียงที่สม่ำเสมอสามารถกระทำได้โดยง่าย
2. การทำคันดินโดยรอบแปลงช่วยลดการไหลหลากของหน้าดิน
3. การใส่อินทรีย์วัตถุที่เน่าสลายทดแทนการใช้ปุ๋ยกระทำได้ง่าย หาจากพื้นที่ใกล้เคียงในจำนวนไม่มาก สามารถที่จะกระจายได้ทั่วแปลง
4. การหากิ่งไม้หรือใบไม้มาคลุมหน้าดินสามารถกระทำได้ง่ายเพียงกวาดใบไม้รอบบ้านหรือใต้ต้นไม้ 1 ต้น ก็เพียงพอสำหรับแปลงนาขนาดเล็ก 1 แปลง ทำให้ไม่เกิดความท้อในการขนใบไม้เข้าแปลง
5. รูปแบบการให้น้ำใช้วิธีไขน้ำเข้าให้ท่วมใบไม้ที่คลุมดิน ใช้เวลาเพียงเล็กน้อยน้ำกระจายทั่วถึงและเก็บความชื้นได้นานราว 1-2 สัปดาห์
6. การทำแปลงเพื่อปลูกพืชผักใช้วิธีทำวันละ 1 แปลงหรือมากกว่านั้นตามศักยภาพ ทำให้เกิดแรงใจเห็นว่าการทำกสิกรรมไม่ใช่เป็นงานที่หนัก แต่เป็นงานที่ทำด้วยความเพลิดเพลิน
7. การปลูกพืชในรอบต่อไปไม่จำเป็นต้องไถหรือขุดหน้าดิน เพียงแต่เพิ่มอินทรีย์วัตถุ ก็สามารถปลูกต่อได้
8. ในนาแปลงเล็กที่คลุมด้วยฟางหรือใบไม้ช่วยควบคุมการเกิดของหญ้าได้ ทำให้หญ้านอกแปลงกลายเป็นสิ่งที่มีคุณค่า เพราะสามารถตัด หรือถอน แล้วโยนเข้ามาใส่ในแปลงเพื่อเพิ่มอินทรีย์วัตถุได้ ทำให้ช่วยลดการขนอินทรีย์วัตถุมาจากที่อื่นที่ไกลออกไป
9. การคลุมหญ้าด้วยฟางเป็นสิ่งที่ช่วยทดแทนการใช้ยาฆ่าหญ้าในแปลงกสิกรรม (ที่นักวิชาการกำลังคิดหาสิ่งทดแทนยาเคมีกำจัดวัชพืช)
10. ผู้สูงอายุหรือผู้ที่มีแรงน้อย สามารถลงมือทำได้เพราะทำในแปลงนาขนาดเล็ก
11. ผู้ไม่มีประสบการณ์ในการทำกสิกรรมก็สามารถทำได้เพราะเรียนรู้ได้ง่าย ไม่ต้องใช้อุปกรณ์หรือองค์ความรู้ที่ซับซ้อน
12. ผู้ที่มีที่ดินเป็นบ้านจัดสรรที่ดินมีลักษณะเป็นดินถม คุณภาพดินไม่ดีสามารถที่จะปรับปรุงคุณภาพของดินให้สมบูรณ์โดยเร็วได้
13. ผู้ที่มีที่ทำกินที่มีลักษณะเป็นสวนไม่มีแปลงนา สามารถสร้างนาขนาดเล็กกระจายในพื้นที่สวน ทำให้สามารถปลูกข้าวเพื่อการบริโภคได้
14. กรณีการปลูกข้าวนอกฤดูกาลปัญหาที่มักพบเสมอคือ มีนกกระจิบเป็นฝูงมากินช่วงที่ข้าวเป็นน้ำนม การแก้ปัญหาดังกล่าว สามารถนำมุ้งหรือตาข่ายมาคลุมแปลงในช่วงนั้นๆได้ ไม่ต้องลงทุนซื้อตาข่ายที่มีขนาดใหญ่มาคลุม
15. หรือกรณีที่มีแมลงต่างๆระบาดก็สามารถใช้มุ้งหรือตาข่ายมาคลุมได้โดยง่ายเช่นกัน
16. หรือกรณีที่จะปลูกพืชที่ไม่สามารถปลูกได้ในภาวะฝนตก ก็สามารถหาพลาสติกมามุงทำเป็นโรงเรือนขนาดเล็ก พร้อมติดตั้งหรือพร้อมรื้อถอนได้
17. กรณีที่จะปลูกเพื่อการค้า สามารถวางแผนการปลูก ให้สอดคล้องกับความต้องการของตลาดในท้องถิ่นได้ ช่วยแก้ปัญหาภาวะผลผลิตล้นตลาด
18. ใบไม้และกิ่งไม้รวมถึงขยะที่ย่อยสลายได้จะกลายเป็นสิ่งที่มีคุณค่าเพราะสามารถนำมาใช้ประโยชน์ได้จริงและง่าย การอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมและธรรมชาติจะเกิดขึ้น
19. พื้นที่ ที่เป็นทะเลทรายหรือพื้นที่ที่มีน้ำน้อยสามารถกระทำได้เพราะสามารถควบคุมปัจจัยต่างๆได้ง่าย
20. สามารถทำงานกสิกรรมได้ตลอดทั้งปีด้วยการปลูกพืชที่หลากหลายตามความเหมาะสมของฤดูกาลนั้นๆ ในนาแปลงเล็กๆ ไม่ต้องทิ้งช่วงตามฤดูกาลเหมือนการปลูกพืชเชิงเดี่ยว
21. ความมั่นคงทางด้านอาหารจะสามารถแก้ไขได้เพราะสามารถกระทำได้ในเกือบทุกกลุ่มบุคคล

ที่มา : อำนวย คลี่ใบ จิตอาสาแพทย์วิถีธรรม สวนป่านาบุญ 8 ฮอมบุญอโศก อ.เด่นชัย จ.แพร่

ภาพประกอบ ภาพแรกตัวอย่างการปลูกข้าวดอยแบบนาแปลงเล็กที่ฮอมบุญอโศกเมื่อปี 2552

นาผักผุ้ง และตัวอย่างการทำนาแปลงเล็ก ชุมชนภูผาฟ้าน้ำ อ.แม่แตง จ.เชียงใหม่ ณ ปัจจุบัน

สามารถศีกษาเรื่องการทำนาแปลงเล็กเพิ่มเติมได้ที่นี่ https://morkeaw.net/modified-small-rice-field/

เรื่องที่เกี่ยวข้อง

นาเล็กในนาใหญ่

นาเล็กในนาใหญ่

อาจารย์พาพี่น้องทำนาปรัง ที่นี่มีน้ำท่าอุดมสมบูรณ์ เพราะอาจารย์ทำตามในหลวงรัชกาลที่ 9 ทำฝายชะลอน้ำแก้มลิง ตอนนี้กำลังทำนาปรัง...

สร้างอาหารไร้สารพิษช่วยโลก

สร้างอาหารไร้สารพิษช่วยโลก

อาหารการกินทั่วโลก เริ่มขาดแคลนมากขึ้น โดยเฉพาะอาหารไร้สารพิษ อาหารเริ่มขาดแคลนมากขึ้นทุกวัน เราต้องช่วยกันสร้างอาหารให้ได้มากที่สุด...

ผู้แบ่งปันเมล็ดพันธุ์ : คุณภัคเปมิกา อินหว่าง

ผู้แบ่งปันเมล็ดพันธุ์ : คุณภัคเปมิกา อินหว่าง

ชื่อ : ภัคเปมิกา อินหว่างจิตอาสาแพทย์วิถีธรรม : เตรียมจิตอาสาสวนป่านาบุญ 2 จ.นครศรีธรรมราช เมล็ดพันธุ์ที่แจก : ถั่วพู...

ผู้แบ่งปันเมล็ดพันธุ์ : คุณก้าน ไตรยสุทธิ์

ผู้แบ่งปันเมล็ดพันธุ์ : คุณก้าน ไตรยสุทธิ์

ชื่อ : ก้าน ไตรยสุทธิ์ชื่อทางธรรม : ใกล้พร จิตอาสาแพทย์วิถีธรรม : ประจำชุมชนภูผาฟ้าน้ำ สวนป่านาบุญ 8 จ.เชียงใหม่ เมล็ดพันธุ์ที่แจก :...

ผู้แบ่งปันเมล็ดพันธุ์ : คุณวารุณี เกตุพงศ์สุดา

ผู้แบ่งปันเมล็ดพันธุ์ : คุณวารุณี เกตุพงศ์สุดา

ชื่อ : วารุณี เกตุพงศ์สุดา (แดง)ชื่อทางธรรม : รุ่งทานธรรม จิตอาสาแพทย์วิถีธรรม : สังกัดสวนป่านาบุญ 6 รัฐแคลิฟอร์เนีย ประเทศสหรัฐอเมริกา...

วิธีการปลูกข้าวแบบง่าย ๆ พอเพียง พึ่งตน

วิธีการปลูกข้าวแบบง่าย ๆ พอเพียง พึ่งตน

เตรียมดินในภาชนะปลูก โดยหมักอินทรียวัตถุเช่นใบไม้ เพื่อนพืช (วัชพืช) เศษอาหาร ให้เป็นปุ๋ยในดิน  อัตราส่วน...

โคกหนองนา พวธ. อาหารครบทุกอย่างในจุดเดียวกัน

โคกหนองนา พวธ. อาหารครบทุกอย่างในจุดเดียวกัน

การทำโคกหนองนา พวธ. (แพทย์วิถีธรรม) มีการพัฒนามาเรื่อย ๆ อาจารย์ได้พัฒนาเพอร์มาคัลเจอร์ บารายคัลเจอร์ ทำแปลงพอเพียง ทำคลองไส้ไก่ ทำร่องน้ำ...

ลูกระนาดพอเพียง ระบบการจัดการน้ำ

ลูกระนาดพอเพียง ระบบการจัดการน้ำ

ภูผาฟ้าน้ำ ลักษณะเป็นภูเขา จะเป็นลักษณะเหมือนกับหลังคา ฝนตกมาใส่ภูเขา น้ำก็จะไหลลงมารวมกัน ถนนก็อยู่ข้างภูเขาอยู่แล้ว น้ำก็เซาะถนนพัง ถนนเรา...

รางน้ำพอเพียง ระบบการจัดการน้ำ

รางน้ำพอเพียง ระบบการจัดการน้ำ

ภูผาฟ้าน้ำ ลักษณะเป็นภูเขา จะเป็นลักษณะเหมือนกับหลังคา ฝนตกมาใส่ภูเขา น้ำก็จะไหลลงมารวมกัน ถนนก็อยู่ข้างภูเขาอยู่แล้ว น้ำก็เซาะถนนพัง ถนนเรา...

การปฏิบัติธรรมกับการทำกสิกรรมไร้สารพิษ

การปฏิบัติธรรมกับการทำกสิกรรมไร้สารพิษ

ความเป็นคนจนของเรา ความไม่มีอุปกรณ์ของเรา ไม่มีเครื่องกล ไม่มีอะไรช่วย ก็ทำให้เราได้มีความสามารถ มีศักยภาพ มีปัญญา ได้ใช้ปัญญา ใช้ความสามารถ...

กสิกรรมไร้สารพิษกับธรรมะ เกี่ยวกันอย่างไร

กสิกรรมไร้สารพิษกับธรรมะ เกี่ยวกันอย่างไร

เกี่ยวกันอย่างยิ่งเลย สัมพันธ์กันเป็นหนึ่งเดียวกัน หนุนกันไปหนุนกันมา ถ้าไม่มีกสิกรรมไร้สารพิษไม่มีทางมีสุขภาพที่ดีได้...

มังกรหยก

มังกรหยก

มังกรหยก มังกรหยกพืชเถามีหัวใต้ดิน ต้นมีลักษณะคล้ายมันเทศ ตามหลักการแพทย์วิถีธรรมเป็นผักฤทธิ์เย็น วิธีการปลูก  1....

ตลาดวิถีธรรม กับ กสิกรรมไร้สารพิษ

ตลาดวิถีธรรม กับ กสิกรรมไร้สารพิษ

ตลาดวิถีธรรม กับ กสิกรรมไร้สารพิษ ณ ร้านแพทย์วิถีธรรม ซอยนวมินทร์ 46 ระหว่างวันที่ 6-7 มีนาคม 2564 จากนโยบายของอาจารย์หมอเขียว ดร.ใจเพชร...

แหนแดง

แหนแดง

แหนแดง เป็นปุ๋ยชีวภาพที่ให้ไนโตรเจนได้มากกว่าพืชชนิดอื่นๆ แหนแดงจะเกิดขึ้นได้นั้นน้ำต้องสะอาดและพื้นที่อุดมสมบูรณ์ แหนแดง มีประโยชน์ 2...

จุลินทรีย์พลังศีล

จุลินทรีย์พลังศีล

จุลินทรีย์พลังศีล คือ จุลินทรีย์ที่ดี ใช้ในการย่อยสลายดิน พืช อินทรียวัตถุ ทำให้ดินร่วนซุย ช่วยเร่งปฏิกิริยาการเจริญเติบโตของพืช...

ค่ายกสิกรรมไร้สารพิษชีวิตผาสุก

ค่ายกสิกรรมไร้สารพิษชีวิตผาสุก

ค่ายกสิกรรมไร้สารพิษชีวิตผาสุก 16 - 26 พฤศจิกายน 2563 ค่ายกสิกรรมไร้สารพิษชีวิตผาสุก ณ พุทธสถานภูผาฟ้าน้ำ ต.ป่าแป๋ อ.แม่แตง จ.เชียงใหม่...

ถั่วลิสงลายเสือ

ถั่วลิสงลายเสือ

ถั่วลิสงลายเสือ ภูผาฟ้าน้ำดินแดนแห่งถั่วซึ่งเป็นโปรตีนที่ดีที่สุดในโลก ถั่วลิสง ถั่วหลากหลายชนิด จะทำให้แข็งแรง อายุยืน ถั่วหลากหลายชนิด...

วิธีการทำน้ำยาอเนกประสงค์

วิธีการทำน้ำยาอเนกประสงค์

วิธีการทำน้ำยาอเนกประสงค์ วิธีการทำ 1. เทสารตั้งต้น N 70 ลงไปในถังที่เราเตรียมไว้ กวนจากสีใสให้เห็นเป็นสีขุ่น โดยกวนช้าๆ...

วิธีการทำน้ำจุลินทรีย์พลังศีล

วิธีการทำน้ำจุลินทรีย์พลังศีล

น้ำจุลินทรีย์พลังศีล การทำหัวเชื้อ - นำดินใต้ต้นไม้ที่มีราขาว 1 ส่วน - ใบขี้เหล็ก ใบกระถิน ใบสะเดา อย่างใดอย่างหนึ่ง หรือ สามอย่างรวมกัน...

วิชาทำทางน้ำในนาแปลงเล็ก

วิชาทำทางน้ำในนาแปลงเล็ก

วิชาทำทางน้ำในนาแปลงเล็ก ในหลวงรัชกาลที่ 9 ท่านตรัสว่า ดินไม่ดีอย่างไรก็ช่าง ให้ใส่ปุ๋ยหมัก คือ อินทรีย์วัตถุลงไป อินทรีย์วัตถุ เช่น...

สภาวธรรมจากการทำกสิกรรมไร้สารพิษ

สภาวธรรมจากการทำกสิกรรมไร้สารพิษ

สภาวธรรมจากการทำกสิกรรมไร้สารพิษ เริ่มต้นก็ต้องมีใจก่อน ใจมาอย่างแรกเลย ใจที่มีความ ยินดี พอใจ ที่จะทำผักกินเอง เมื่อท่านมีความยินดี พอใจ...

เพาะต้นมะขามอ่อน

เพาะต้นมะขามอ่อน

วิธีเพาะต้นมะขามอ่อน 1. แช่เม็ดมะขามไว้ในน้ำสะอาดประมาณ 2-3 คืน เพื่อให้เปลือกนิ่ม 2. นำเม็ดที่แช่น้ำแล้วไปลงดิน หรือกระบะเพาะที่เตรียมไว้...

แพผักบุ้ง

แพผักบุ้ง

วิธีการทำแพผักบุ้ง 1.นำก้านผักบุ้งที่มีรากตัดให้ยาวประมาณ 1 คืบ นำมามัดใส่เชือกฟาง เชือกฟางหนึ่งเส้นสามารถมัดก้านผักบุ้งได้ 4-5 ก้าน...

วิธีการปลูกสตรอว์เบอร์รี่ไร้สารพิษ

วิธีการปลูกสตรอว์เบอร์รี่ไร้สารพิษ

วิธีการปลูกสตรอว์เบอร์รี่ไร้สารพิษ การปลูกสตรอว์เบอร์รี่ไร้สารพิษ "แปลงโตไว" ชุมชนภูผาฟ้าน้ำ บ้านแม่เลา ต.ป่าแป๋ อ.แม่แตง จ.เชียงใหม่...

วิธีปลูกกล้วย

วิธีปลูกกล้วย

วิธีการปลูกกล้วย "ก่อนจะหมดหน้าฝนให้ปลูกต้นกล้วยก่อน ฝนจะหมดให้รีบปลูกต้นกล้วย เพื่อสร้างความชุ่มชื้นให้กับดิน เพื่อจะเป็นเพื่อน...

เพาะต้นกล้าข้าว

เพาะต้นกล้าข้าว

เพาะต้นกล้าข้าวดอย เรือนเพาะชำต้นกล้า ชุมชนผาสุก ดอยแพงค่า พุทธสถานภูผาฟ้าน้ำ อ.แม่แตง จ.เชียงใหม่ ต้นกล้าข้าวดอย และถั่วเขียว ข้าวดอย...

ธรรมะกับการทำนาแปลงเล็ก

ธรรมะกับการทำนาแปลงเล็ก

การทำนาแปลงเล็กเกี่ยวข้องกับการปฏิบัติธรรมอย่างไร - ก็เริ่มตั้งแต่เราทำไร้สารพิษ เป็นการทำนาแบบมีศีล ไม่เบียดเบียนตนเอง คนอื่น สัตว์อื่น -...

ชุบชีพพืชด้วยปุ๋ยพืชสด

ชุบชีพพืชด้วยปุ๋ยพืชสด

การแก้ปัญหาหากพืชที่เราปลูกเจริญเติบโตได้ไม่ดี สามารถใช้ปุ๋ยพืชสดชุบชีพพืชได้ พืชสดในพื้นที่พุทธสถานภูผาฟ้าน้ำที่มีปริมาณมากคือต้นกล้วยป่า ต...

บารายคัลเจอร์

บารายคัลเจอร์

บารายคัลเจอร์ ( BarayCulture : กสิกรรมไร้สารพิษแบบประหยัดน้ำ หรือภูเขาเนรมิต ) เป็นการผสมผสานระหว่างบาราย (ธนาคารน้ำแบบปิด) กับเพอร์มาคัลเจอร์ (กสิกรรมยั่งยืนพลังศีล) เป็นนวัตกรรมการทำกสิกรรมที่สมบูรณ์แบบ เป็นวิธีปลูกพืชที่ไม่ต้องรดน้ำมาก ไม่ต้องรดน้ำบ่อย มีความครบพร้อมทั้งหิน ทั้งดิน ทั้งอินทรีวัตถุ เป็นสภาพเหมือนป่าเขาตามธรรมชาติ