สำรวจความต้องการ 1. เครื่องตัดหญ้าไฟฟ้า กดที่นี่  2. ชุดไฟแดด กดที่นี่

ข่าเป็นสมุนไพรฤทธิ์ร้อน

ลักษณะทางพฤกษศาสตร์ 

ไม้ล้มลุก สูง 1.5-2 เมตร เหง้ามีข้อและปล้องชัดเจน ใบ  เดี่ยว เรียงสลับ รูปใบหอก รูปวงรีหรือเกือบขอบขนาน กว้าง 7-9 ซม. ยาว 20-40 ซม. ดอก  ช่อ ออกที่ยอด ดอกย่อยขนาดเล็ก กลีบดอกสีขาว โคนติดกันเป็นหลอดสั้น ๆ ปลายแยกเป็น 3 กลีบ กลีบใหญ่ที่สุดมีริ้วสีแดง ใบประดับรูปไข่ ผล  เป็นผลแห้งแตกได้ รูปกลม

สรรพคุณ

  • เป็นยาแก้ท้องขึ้น ท้องอืดเฟ้อ ขับลม
  • แก้อาหารเป็นพิษ
  • เป็นยาแก้ลมพิษ
  • เป็นยารักษากลากเกลื้อน โรคผิวหนัง ติดเขื้อแบคทีเรีย เชื้อรา

วิธีและปริมาณที่ใช้ :

  1. รักษาท้องขึ้น ท้องอืด ท้องเฟ้อ ขับลม แก้ท้องเดิน (ที่เรียกโรคป่วง) แก้บิด อาเจียน ปวดท้อง
    ใช้เหง้าข่าแก่สด ยาวประมาณ 1-1 ½ นิ้วฟุต (หรือประมาณ 2 องคุลี) ตำให้ละเอียด เติมน้ำปูนใส ใช้น้ำยาดื่ม ครั้งละ ½ ถ้วยแก้ว วันละ 3 เวลา หลังอาหาร
  2. รักษาลมพิษ
    ใช้เหง้าข่าแก่ ๆ ที่สด 1 แง่ง ตำให้ละเอียด เติมเหล้าโรงพอให้แฉะๆ ใช้ทั้งเนื้อและน้ำ ทาบริเวณที่เป็นลมพิษบ่อย ๆ จนกว่าจะดีขึ้น
  3. รักษากลากเกลื้อน โรคผิวหนัง
    ใช้เหง้าข่าแก่ เท่าหัวแม่มือ ตำให้ละเอียดผสมเหล้าโรง ทาที่เป็นโรคผิวหนัง หลาย ๆ ครั้งจนกว่าจะหาย
  • ยาพื้นบ้านอีสาน  ใช้  เหง้า มีกลิ่นหอม ฉุน รสขม บดเป็นผงละลายน้ำ หรือต้มน้ำดื่ม ขับลม แก้ท้องอืดท้องเฟ้อ        
  • ตำรายาไทย  ใช้  เหง้าแก่ รสเผ็ดร้อน ขม รับประทานเป็นยาขับลม บำรุงธาตุ เป็นยาระบายอ่อน ๆ แก้ไอ ช่วยย่อยอาหาร แก้บิด แก้ปวดท้องจุกเสียด กินแก้โรคปวดข้อ และโรคหลอดลมอักเสบ ขับน้ำคาวปลา ขับรก ใช้ภายนอกทารักษากลากเกลื้อน แก้ไฟลวก แก้น้ำร้อนลวก แก้ลมพิษ และโรคลมป่วงแก้สันนิบาตหน้าเพลิง ตำกับน้ำมะขามเปียกและเกลือให้สตรีกินหลังคลอดเพื่อขับน้ำคาวปลา แก้ฟกบวม โดยใช้ข่าแก่ฝานเป็นชิ้นบาง ๆ ชุบเหล้าโรงทา เหง้าแก่สดแก้โรคน้ำกัดเท้าโดยใช้ 1-2 หัวแม่มือ ตำให้ละเอียด เติมเหล้าโรงพอท่วม ทิ้งไว้ 2 วัน ใช้สำลีชุบทาวันละ 3-4 ครั้ง หรือทาลมพิษ (ทาบ่อย ๆ จนกว่าจะดีขึ้น) ใบ รสเผ็ดร้อน ฆ่าพยาธิ กลากเกลื้อน ต้มอาบ แก้ปวดเมื่อยตามข้อ ดอก รสเผ็ดร้อน ทาแก้กลากเกลื้อน ผล รสเผ็ดร้อนฉุน ช่วยย่อยอาหาร แก้ปวดท้อง แก้คลื่นเหียนอาเจียน ท้องอืดเฟ้อ แก้บิดมีตัวและไม่มีตัว หน่อ รสเผ็ดร้อนหวาน แก้ลมแน่นหน้าอก บำรุงไฟธาตุ ต้นแก่ รสเผ็ดร้อนซ่า ตำผสมน้ำมันมะพร้าว ทาแก้ปวดเมื่อยตามกล้ามเนื้อ ตามข้อ แก้ตะคริว ราก รสเผ็ดร้อนปร่า ขับเลือดลม ให้เดินสะดวก แก้เหน็บชา แก้เสมหะ และโลหิต หน่อ มีรสเผ็ดร้อนหวาน แก้ลมแน่นหน้าอก บำรุงไฟธาตุ
  • ยาพื้นบ้านล้านนา  ใช้  เหง้า ผสมใบมะกา เถาเชือก เขาหนัง หัวยาข้าวเย็นและเกลือ ต้มน้ำดื่ม เป็นยาถ่าย เหง้าอ่อน ผสมขยันทั้งต้น หัวยาข้าวเย็น ต้มน้ำดื่ม แก้ริดสีดวงลำไส้ ลำต้นใต้ดิน รักษาโรคกลากเกลื้อน เป็นส่วนประกอบในตำรับยาเจ็บเมื่อยเส้นเอ็น ยาเสียบคัด ยามะเร็งครุด ยาไอ เป็นต้น

ฤทธิ์ทางเภสัชวิทยา
              ในหลอดทดลองพบว่าน้ำมันหอมระเหยจากเหง้ามีฤทธิ์ต้านการเจริญเติบโตของเชื้อแบคทีเรียหลายชนิด เช่น แบคทีเรียที่ทำให้เกิดโรคท้องเสีย วัณโรค ฝีหนอง และมีฤทธิ์ต้านเชื้อราพวกกลาก และยืสต์ นอกจากนี้น้ำมันหอมระเหยยังมีฤทธิ์ฆ่าแมลง และมีฤทธิ์ต้านเนื้องอกในหนู สารสกัดแอลกอฮอล์จากเหง้ามีฤทธิ์ขับพยาธิ ลดความดันโลหิต ลดไข้ และรักษาแผลที่กระเพาะอาหารและลดการหลั่งของกรด นอกจากนี้ยังต้านการอักเสบของตับ เพิ่มการเคลื่อนไหวของอสุจิ กระตุ้นการบีบตัวของกล้ามเนื้อเรียบ การศึกษาความเป็นพิษในสัตว์ทดลองพบว่า ไม่มีพิษเฉียบพลัน แต่ในระยะยาวพบว่า ระดับเม็ดเลือดแดงลดลง และไม่เป็นพิษต่ออสุจิ

แหล่งข้อมูล

เรื่องที่เกี่ยวข้อง

เม็ดบัว

เม็ดบัว

[dsm_text_notation notation_text="เม็ดบัวมีฤทธิ์ร้อน" notation_type="bracket" notation_width="3" _builder_version="4.11.4"...

พริกไทย

พริกไทย

[dsm_text_notation notation_text="พริกไทยมีฤทธิ์ร้อน" notation_type="bracket" notation_width="3" _builder_version="4.11.4"...

ถั่วงอก

ถั่วงอก

[dsm_text_notation notation_text="ถั่วงอกมีฤทธิ์เย็น" notation_type="bracket" notation_width="3" _builder_version="4.11.1"...

ผักชี

ผักชี

[dsm_text_notation notation_text="ผักชีมีฤทธิ์เย็น" notation_type="bracket" notation_width="3" _builder_version="4.11.1"...

สาลี่

สาลี่

[dsm_text_notation notation_text="สาลี่มีฤทธิ์เย็น" notation_type="bracket" notation_width="3" _builder_version="4.10.8"...

ใบข้าว

ใบข้าว

[dsm_text_notation notation_text="ใบข้าวมีฤทธิ์เย็นและฤทธิ์ร้อน ขี้นอยู่กับข้าวที่ใช้" notation_type="box" notation_width="3"...

ใบเหลียง

ใบเหลียง

[dsm_text_notation notation_text="ใบเหลียงมีฤทธิ์เย็น" notation_type="bracket" notation_width="3" _builder_version="4.10.8"...

มะนาว

มะนาว

[dsm_text_notation notation_text="มะนาวมีฤทธิ์เย็น เปลือก/ใบมีฤทธิ์ร้อน" notation_type="bracket" notation_width="3"...

แคนตาลูป

แคนตาลูป

[dsm_text_notation notation_text="แคนตาลูปมีฤทธิ์เย็น" notation_type="bracket" notation_width="3" _builder_version="4.10.7"...

ใบหม่อน

ใบหม่อน

[dsm_text_notation notation_text="ใบหม่อนมีฤทธิ์เย็น" notation_type="bracket" notation_width="3" _builder_version="4.10.7"...

ใบหูเสือ

ใบหูเสือ

[dsm_text_notation notation_text="หูเสือมีฤทธิ์ร้อนดับร้อน" notation_type="bracket" notation_width="3" _builder_version="4.10.7"...

เห็ดหูหนูขาว

เห็ดหูหนูขาว

รูปมาจากเว็บไซต์ความรู้ด้านการเกษตร [dsm_text_notation notation_text="เห็ดหูหนูขาวมีฤทธิ์เย็น" notation_type="bracket" notation_width="3"...

เสลดพังพอนตัวผู้

เสลดพังพอนตัวผู้

รูปมาจากกลุ่มงานพฤกษศาสตร์ป่าไม้ สาราณุกรมพืช (ภาพ: ราชันย์ ภู่มา) [dsm_text_notation notation_text="เสลดพังพอนมีฤทธิ์เย็น"...

หัวไชเท้า

หัวไชเท้า

[dsm_text_notation notation_text="หัวไชเท้ามีฤทธิ์เย็น" notation_type="bracket" notation_width="3" _builder_version="4.10.7"...

ส้มเขียวหวาน

ส้มเขียวหวาน

[dsm_text_notation notation_text="ส้มเขียวหวานมีฤทธิ์ร้อน" notation_type="bracket" notation_width="3" _builder_version="4.10.7"...

สับปะรด

สับปะรด

[dsm_text_notation notation_text="สับปะรดมีฤทธิ์เย็น" notation_type="bracket" notation_width="3" _builder_version="4.10.7"...

สตรอว์เบอรรี

สตรอว์เบอรรี

[dsm_text_notation notation_text="สตรอว์เบอรรีมีฤทธิ์เย็น" notation_type="bracket" notation_width="3" _builder_version="4.10.7"...

หน่อไม้

หน่อไม้

[dsm_text_notation notation_text="หน่อไม้มีฤทธิ์ร้อน" notation_type="bracket" notation_width="3" _builder_version="4.10.7"...

บัวบก

บัวบก

[dsm_text_notation notation_text="บัวบกมีฤทธิ์ร้อนดับร้อน" notation_type="bracket" notation_width="3" _builder_version="4.10.7"...

มะระ

มะระ

[dsm_text_notation notation_text="มะระมีฤทธิ์ร้อนดับร้อน" notation_type="bracket" notation_width="3" _builder_version="4.10.7"...

เห็ดเข็มทอง

เห็ดเข็มทอง

[dsm_text_notation notation_text="เห็ดเข็มทองมีฤทธิ์เย็น" notation_type="bracket" notation_width="3" _builder_version="4.10.7"...

โหระพา

โหระพา

[dsm_text_notation notation_text="โหระพามีฤทธิ์ร้อน" notation_type="bracket" notation_width="3" _builder_version="4.10.6"...

แคร์รอต (แครอท)

แคร์รอต (แครอท)

[dsm_text_notation notation_text="แคร์รอตมีฤทธิ์ร้อน" notation_type="bracket" notation_width="3" _builder_version="4.10.6"...

กระเทียม

กระเทียม

[dsm_text_notation notation_text="กระเทียมมีฤทธิ์ร้อน" notation_type="bracket" notation_width="3" _builder_version="4.10.6"...

หอมแดง

หอมแดง

[dsm_text_notation notation_text="หอมแดงมีฤทธิ์ร้อน" notation_type="bracket" notation_width="3" _builder_version="4.10.6"...

ว่านกาบหอย

ว่านกาบหอย

[dsm_text_notation notation_text="ว่านกาบหอยมีฤทธิ์เย็น" notation_type="bracket" notation_width="3" _builder_version="4.10.6"...

วอเตอร์เครส

วอเตอร์เครส

[dsm_text_notation notation_text="วอเตอร์เครสมีฤทธิ์เย็น" notation_type="bracket" notation_width="3" _builder_version="4.10.6"...

ลูกเดือย

ลูกเดือย

แหล่งที่มาของรูป : Nature photo created by jcomp - www.freepik.com [dsm_text_notation notation_text="ลูกเดือยมีฤทธิ์เย็น"...

ลูกหม่อน

ลูกหม่อน

[dsm_text_notation notation_text="ลูกหม่อนมีฤทธิ์เย็น" notation_type="bracket" notation_width="3" _builder_version="4.10.6"...

รากบัว

รากบัว

[dsm_text_notation notation_text="รากบัวมีฤทธิ์เย็น" notation_type="bracket" notation_width="3" _builder_version="4.10.5"...

มันฝรั่ง

มันฝรั่ง

[dsm_text_notation notation_text="มันฝรั่งมีฤทธิ์ร้อน" notation_type="bracket" notation_width="3" _builder_version="4.10.5"...

มะเขือเทศ

มะเขือเทศ

[dsm_text_notation notation_text="มะเขือเทศมีฤทธิ์เย็น" notation_type="bracket" notation_width="3" _builder_version="4.10.4"...

มะเขือพวง

มะเขือพวง

[dsm_text_notation notation_text="มะเขือพวงมีฤทธิ์ร้อนดับร้อน" notation_type="bracket" notation_width="3" _builder_version="4.10.4"...

มะพร้าว

มะพร้าว

[dsm_text_notation notation_text="น้ำมะพร้าวมีฤทธิ์เย็น และ เนื้อมะพร้าวมีฤทธิ์ร้อน" notation_type="box" notation_width="3"...

มะม่วง

มะม่วง

[dsm_text_notation notation_text="ดิบมีฤทธิ์เย็น และ สุกมีฤทธิ์ร้อน" notation_type="box" notation_width="3" _builder_version="4.10.4"...

พริกหวาน

พริกหวาน

[dsm_text_notation notation_text="พริกหวานมีฤทธิ์ร้อน" notation_type="bracket" notation_width="3" _builder_version="4.10.4"...

ฝรั่ง

ฝรั่ง

[dsm_text_notation notation_text="ฝรั่งมีฤทธิ์ร้อน" notation_type="bracket" notation_width="3" _builder_version="4.10.4"...

ผักโขม

ผักโขม

[dsm_text_notation notation_text="ผักโขมมีฤทธิ์ร้อน" notation_type="bracket" notation_width="3" _builder_version="4.10.4"...

มะรุม

มะรุม

[dsm_text_notation notation_text="มะรุมมีฤทธิ์เย็น" notation_type="bracket" notation_width="3" _builder_version="4.9.11"...

ผักกวางตุ้ง

ผักกวางตุ้ง

[dsm_text_notation notation_text="ผักกวางตุ้งมีฤทธิ์เย็น" notation_type="bracket" notation_width="3" _builder_version="4.10.2"...

ดอกแค

ดอกแค

[dsm_text_notation notation_text="ดอกแคมีฤทธิ์เย็น" notation_type="bracket" notation_width="3" _builder_version="4.9.7"...

ดอกกะหล่ำ

ดอกกะหล่ำ

[dsm_text_notation notation_text="ดอกกะหล่ำมีฤทธิ์เย็น" notation_type="bracket" notation_width="3" _builder_version="4.9.7"...

ขึ้นฉ่าย

ขึ้นฉ่าย

[dsm_text_notation notation_text="ขึ้นฉ่ายมีฤทธิ์ร้อน" notation_type="bracket" notation_width="3" _builder_version="4.9.7"...

ข้าวโพดอ่อน

ข้าวโพดอ่อน

[dsm_text_notation notation_text="ข้าวโพดอ่อนมีฤทธิ์เย็น" notation_type="bracket" notation_width="3" _builder_version="4.9.7"...

กระเจี๊ยบเขียว

กระเจี๊ยบเขียว

[dsm_text_notation _builder_version="4.9.7" _module_preset="default" notation_text="ผักฤทธิ์เย็น" notation_type="bracket"...

มะละกอ

มะละกอ

[dsm_text_notation notation_text="ดิบเป็นผลไม้ฤทธิ์เย็น สุกเป็นผลไม้ฤทธิ์ร้อน" notation_type="box" notation_width="2"...

ผักคราดหัวแหวน

ผักคราดหัวแหวน

[dsm_text_notation notation_text="ผักคราดหัวแหวนเป็นผักฤทธิ์ร้อน" notation_type="bracket" notation_width="3" _builder_version="4.9.7"...

ฟักทอง

ฟักทอง

[dsm_text_notation notation_text="ฟักทองอ่อนเป็นผักฤทธิ์เย็น ฟักทองแก่เป็นผักฤทธิ์ร้อน" notation_type="box" notation_width="3"...

ถั่วเขียว

ถั่วเขียว

[dsm_text_notation notation_text="ถั่วเขียวเป็นธัญพืชฤทธิ์เย็น" notation_type="bracket" notation_width="3" _builder_version="4.9.7"...

มะเขือยาว

มะเขือยาว

[dsm_text_notation notation_text="มะเขือยาวเป็นผักฤทธิ์เย็น" notation_type="bracket" notation_width="3" _builder_version="4.9.7"...

ดอกไม้จีน

ดอกไม้จีน

[dsm_text_notation notation_text="ดอกไม้จีนมีฤทธิ์เย็น" notation_type="bracket" notation_width="3" _builder_version="4.9.7"...

หญ้าเอ็นยืด

หญ้าเอ็นยืด

[dsm_text_notation notation_text="หญ้าเอ็นยืด เป็นผักฤทธิ์เย็น และ ฤทธิ์ร้อน" notation_type="box" notation_width="3"...