สำรวจความต้องการ 1. เครื่องตัดหญ้าไฟฟ้า กดที่นี่  2. ชุดไฟแดด กดที่นี่

มะเขือเปราะมีฤทธิ์เย็น

ลักษณะทางพฤกษศาสตร์

ไม้ล้มลุก กึ่งไม้พุ่มขนาดเล็ก สูงประมาณ 1-3 เมตร ตามลำต้นมีหนามสั้น โคนต้นแก่มีเนื้อไม้แข็ง ลำต้นและกิ่งก้านรูปทรงกระบอกตั้งตรง มีสีม่วงทั้งลำต้น กิ่งก้านและใบมีขนอ่อนละเอียดขึ้นอยู่ทั่วไป มีขนรูปดาวยาวประมาณ 2 มิลลิเมตร และพบขนชนิดมีต่อม มีขนสั้นปกคลุมทั้งต้น มีหนามโค้งหรือตรง ขนาด  1-5 × 2-10 มิลลิเมตร ใบ เป็นใบเดี่ยวออกเรียงสลับ แผ่นใบมีหลายรูปร่าง แผ่นใบรูปไข่ขนาด กว้าง 4-12 ซม. ยาว 4.5-18 ซม. มีขนรูปดาวทั้งสองด้านของใบ โคนใบรูปหัวใจ ฐานใบสองด้านเยื้องกันเล็กน้อย ขอบใบหยักเว้าเป็นพูตื้นๆ 5-7 พู ปลายใบแหลมหรือมน มีหนามแหลมตามเส้นกลางใบ หลังใบสีเขียว ท้องใบเรียบเป็นมัน ก้านใบอ้วนสั้น ยาว 3-7 เซนติเมตร อาจพบหนามตามก้านใบ ดอกออกเป็นช่อสั้นแบบช่อกระจะ ดอกย่อย 4-6 ดอก หรือออกดอกเดี่ยวตามซอกใบ ก้านช่อยาว 1 เซนติเมตร ก้านดอกย่อยยาว 5-10 มิลลิเมตร มีขนยาวห่างๆ กลีบดอกสีม่วง มี 5 กลีบ โคนเชื่อมติดกันเป็นรูปกรวยสั้น ปลายแยกเป็นห้าแฉก กลีบรูปหอก ขนาด 4 × 14  มิลลิเมตร มีขนนุ่มเหมือนวงกลีบเลี้ยง กลีบเลี้ยงสีเขียว โคนเชื่อมติดกัน ปลายแยกเป็น 5 แฉก ติดอยู่จนติดผล แต่ละแฉกรูปหอกแกมรูปขอบขนาน ขนาด 5×15 มิลลิเมตร มีขนนุ่ม วงกลีบเลี้ยงรูประฆังขนาด 5.5 เซนติเมตร  เกสรสีเหลืองมี 5 อัน ก้านชูอับเรณูยาว 1-2 มิลลิเมตร อับเรณูรูปหอก เรียวแหลม ขนาด  6-7  มิลลิเมตร รังไข่เกลี้ยง ก้านชูเกสรเพศเมียยาว 6-7  มิลลิเมตร ผลรูปทรงกลม ขนาดเส้นผ่าศูนย์กลาง 2-3 เซนติเมตร ผิวเรียบเป็นมัน เปลือกเหนียว ผลอ่อนผิวเรียบลื่นสีเขียวเข้ม มีลายสีขาวแทรก เมื่อสุกมีสีเหลืองสด ชั้นเนื้อผลบางมีสีเขียวอ่อนอมเหลืองใส มีกลิ่นเฉพาะตัว มีรสขื่น เมล็ดกลมแบนเล็กๆ สีน้ำตาลอ่อน มีเมล็ดจำนวนมาก ขนาดเส้นผ่านศูนย์กลาง 2-2.8 มิลลิเมตร ออกดอกราวเดือนมีนาคมถึงสิงหาคม ติดผลราวเดือนพฤศจิกายนถึงธันวาคม พบตามที่รกร้าง ทุ่งหญ้า ป่าเปิด ที่ระดับน้ำทะเลตั้งแต่ 600-2,300 เมตร

ชื่ออื่น ๆ : มะเขือเหลือง มะเขือขันขำ มะเขือคางกบ มะเขือคำ มะเขือแจ้ (ภาคเหนือ) มะเขือเปราะ มะเขือเสวย มะเขือแจ้ดิน (เชียงใหม่) มังคิเก่ (แม่ฮ่องสอน) เขือหิน (ภาคใต้) เขือเพา (นครศรีธรรมราช)

สรรพคุณของมะเขือเปราะ

ตำรายาไทย

  • ราก รสขื่นเอียน เปรี้ยวเล็กน้อย เป็นยาขับเสมหะและน้ำลาย แก้ไข้สันนิบาต แก้น้ำลายเหนียว รากแช่น้ำกินแก้ไอ ลดไขมันในเส้นเลือด กระทุ้งพิษไข้ แก้ไข้ที่มีพิษร้อน ใช้ปรุงกับยาอื่น แก้กามตายด้าน 
  • ผล รสเปรี้ยวขื่นเย็น เป็นยากัดเสมหะ แก้น้ำลายเหนียว แก้ไข้สันนิบาต เป็นยาบำรุง 
  • ผล เมือกจากผล ขูดตากแดด ใส่เหล้า อัตราส่วน 32 ลูก ต่อเหล้าหนึ่งขวด แก้ปวดเมื่อย

การแพทย์อายุรเวทของอินเดีย

  • รากมะเขือเปราะ รักษาอาการไอ หอบหืด อาการหลอดลมอักเสบ ขับปัสสาวะ และขับลม
  • ผล ใช้ขับพยาธิ ลดไข้ ลดอักเสบ ช่วยการขับถ่าย ช่วยย่อยอาหาร และกระตุ้นทางเพศ
  • ประชากรในแคว้นโอริสสา ของประเทศอินเดียใช้น้ำต้มผลมะเขือเปราะรักษาโรคเบาหวาน

งานวิจัยนานาชาติระหว่างปี พ.ศ.2510-2538 พบว่าผลมะเขือเปราะมีฤทธิ์ลดการบีบตัวกล้ามเนื้อเรียบ ต้านมะเร็ง บำรุงหัวใจ และลดความดันเลือด

ผลมะเขือเปราะมีไกลโคอัลคาลอยด์โซลามาร์จีน โซลาโซนีน และอัลคาลอยด์โซลาโซดีนที่ปราศจากโมเลกุลน้ำตาล การทดสอบฤทธิ์ต้านเซลล์มะเร็งของสารเหล่านี้พบว่า ทุกตัวมีฤทธิ์ต้านการเจริญของเซลล์มะเร็งตับและลำไส้ใหญ่ พบว่าฤทธิ์ของไกลโคอัลคาลอยด์สูงกว่าโมเลกุลไร้น้ำตาล ราก ต้นและผลแก่มีสารอัลคาลอยด์เหล่านี้ต่ำ แต่ผลเขียว (เหมือนที่คนไทยกิน) มีสารที่มีประโยชน์เหล่านี้ในปริมาณสูงกว่าส่วนอื่นของพืชดังกล่าว

สารโซลาโซดีนใช้เป็นสารตั้งต้นในการสังเคราะห์สเตียรอยด์คอร์ติโซนและฮอร์โมนเพศได้ผลตากแห้งบดเป็นผงผสมน้ำผึ้งใช้ปรุงยาแก้ไอ

งานวิจัยที่แคว้นโอริสสา ประเทศอินเดีย ใช้สารสกัดน้ำของผลมะเขือเปราะลดปริมาณน้ำตาลในเลือดของหนูเบาหวานอะล็อกซาน พบว่าได้ผลลดน้ำตาลในเลือดดีเท่ากับการใช้ยากลิเบนคลาไมด์ (glibenclamide)

การทดสอบเพิ่มเติมพบว่า สารสกัดดังกล่าวออกฤทธิ์คล้ายอินซูลิน โดยช่วยเสริมการใช้งานกลูโคสอย่างมีประสิทธิภาพ และมีผลเชิงบวกต่อการทำงานของตับอ่อน สารสกัดน้ำของผลมะเขือเปราะไม่มีพิษต่อสัตว์ทดลองแต่อย่างใด

ข้อควรระวัง 

คนไข้ที่มีอาการไอ ไม่ควรรับประทานผล เพราะจะทำให้เกิดอาการระคายเคือง

แหล่งข้อมูล

เรื่องที่เกี่ยวข้อง

เม็ดบัว

เม็ดบัว

[dsm_text_notation notation_text="เม็ดบัวมีฤทธิ์ร้อน" notation_type="bracket" notation_width="3" _builder_version="4.11.4"...

พริกไทย

พริกไทย

[dsm_text_notation notation_text="พริกไทยมีฤทธิ์ร้อน" notation_type="bracket" notation_width="3" _builder_version="4.11.4"...

ดอกโสน

ดอกโสน

[dsm_text_notation notation_text="ดอกโสนมีฤทธิ์เย็น" notation_type="bracket" notation_width="3" _builder_version="4.11.3"...

ถั่วงอก

ถั่วงอก

[dsm_text_notation notation_text="ถั่วงอกมีฤทธิ์เย็น" notation_type="bracket" notation_width="3" _builder_version="4.11.1"...

สาลี่

สาลี่

[dsm_text_notation notation_text="สาลี่มีฤทธิ์เย็น" notation_type="bracket" notation_width="3" _builder_version="4.10.8"...

ข้าวเจ้า

ข้าวเจ้า

[dsm_text_notation notation_text="ข้าวมีทั้งฤทธิ์เย็นและฤทธิ์ร้อน ขึ้นอยู่กับข้าวที่ใช้" notation_type="box" notation_width="3"...

ใบเหลียง

ใบเหลียง

[dsm_text_notation notation_text="ใบเหลียงมีฤทธิ์เย็น" notation_type="bracket" notation_width="3" _builder_version="4.10.8"...

มะนาว

มะนาว

[dsm_text_notation notation_text="มะนาวมีฤทธิ์เย็น เปลือก/ใบมีฤทธิ์ร้อน" notation_type="bracket" notation_width="3"...

ถั่วขาว

ถั่วขาว

[dsm_text_notation notation_text="ถั่วขาวมีฤทธิ์เย็น" notation_type="bracket" notation_width="3" _builder_version="4.10.8"...

แคนตาลูป

แคนตาลูป

[dsm_text_notation notation_text="แคนตาลูปมีฤทธิ์เย็น" notation_type="bracket" notation_width="3" _builder_version="4.10.7"...

ใบหม่อน

ใบหม่อน

[dsm_text_notation notation_text="ใบหม่อนมีฤทธิ์เย็น" notation_type="bracket" notation_width="3" _builder_version="4.10.7"...

ใบหูเสือ

ใบหูเสือ

[dsm_text_notation notation_text="หูเสือมีฤทธิ์ร้อนดับร้อน" notation_type="bracket" notation_width="3" _builder_version="4.10.7"...

เห็ดหูหนูขาว

เห็ดหูหนูขาว

รูปมาจากเว็บไซต์ความรู้ด้านการเกษตร [dsm_text_notation notation_text="เห็ดหูหนูขาวมีฤทธิ์เย็น" notation_type="bracket" notation_width="3"...

เห็ดหูหนูดำ

เห็ดหูหนูดำ

[dsm_text_notation notation_text="เห็ดหูหนูดำมีฤทธิ์เย็น" notation_type="bracket" notation_width="3" _builder_version="4.10.7"...

แอปเปิ้ล

แอปเปิ้ล

[dsm_text_notation notation_text="แอปเปิ้ลมีฤทธิ์เย็น" notation_type="bracket" notation_width="3" _builder_version="4.10.7"...

เสลดพังพอนตัวผู้

เสลดพังพอนตัวผู้

รูปมาจากกลุ่มงานพฤกษศาสตร์ป่าไม้ สาราณุกรมพืช (ภาพ: ราชันย์ ภู่มา) [dsm_text_notation notation_text="เสลดพังพอนมีฤทธิ์เย็น"...

หัวไชเท้า

หัวไชเท้า

[dsm_text_notation notation_text="หัวไชเท้ามีฤทธิ์เย็น" notation_type="bracket" notation_width="3" _builder_version="4.10.7"...

ส้มเขียวหวาน

ส้มเขียวหวาน

[dsm_text_notation notation_text="ส้มเขียวหวานมีฤทธิ์ร้อน" notation_type="bracket" notation_width="3" _builder_version="4.10.7"...

สับปะรด

สับปะรด

[dsm_text_notation notation_text="สับปะรดมีฤทธิ์เย็น" notation_type="bracket" notation_width="3" _builder_version="4.10.7"...

สตรอว์เบอรรี

สตรอว์เบอรรี

[dsm_text_notation notation_text="สตรอว์เบอรรีมีฤทธิ์เย็น" notation_type="bracket" notation_width="3" _builder_version="4.10.7"...

มะระ

มะระ

[dsm_text_notation notation_text="มะระมีฤทธิ์ร้อนดับร้อน" notation_type="bracket" notation_width="3" _builder_version="4.10.7"...

เห็ดเข็มทอง

เห็ดเข็มทอง

[dsm_text_notation notation_text="เห็ดเข็มทองมีฤทธิ์เย็น" notation_type="bracket" notation_width="3" _builder_version="4.10.7"...

แก้วมังกร

แก้วมังกร

[dsm_text_notation notation_text="แก้วมังกรมีฤทธิ์เย็น" notation_type="bracket" notation_width="3" _builder_version="4.11.1"...

หัวปลี

หัวปลี

[dsm_text_notation notation_text="หัวปลีมีฤทธิ์เย็น" notation_type="bracket" notation_width="3" _builder_version="4.10.6"...

แคร์รอต (แครอท)

แคร์รอต (แครอท)

[dsm_text_notation notation_text="แคร์รอตมีฤทธิ์ร้อน" notation_type="bracket" notation_width="3" _builder_version="4.10.6"...

เห็ดฟาง

เห็ดฟาง

[dsm_text_notation notation_text="เห็ดฟางมีฤทธิ์เย็น" notation_type="bracket" notation_width="3" _builder_version="4.10.6"...

เห็ดนางฟ้า

เห็ดนางฟ้า

[dsm_text_notation notation_text="เห็ดนางฟ้ามีฤทธิ์เย็น" notation_type="bracket" notation_width="3" _builder_version="4.10.6"...

กระเทียม

กระเทียม

[dsm_text_notation notation_text="กระเทียมมีฤทธิ์ร้อน" notation_type="bracket" notation_width="3" _builder_version="4.10.6"...

หอมแดง

หอมแดง

[dsm_text_notation notation_text="หอมแดงมีฤทธิ์ร้อน" notation_type="bracket" notation_width="3" _builder_version="4.10.6"...

ว่านกาบหอย

ว่านกาบหอย

[dsm_text_notation notation_text="ว่านกาบหอยมีฤทธิ์เย็น" notation_type="bracket" notation_width="3" _builder_version="4.10.6"...

วอเตอร์เครส

วอเตอร์เครส

[dsm_text_notation notation_text="วอเตอร์เครสมีฤทธิ์เย็น" notation_type="bracket" notation_width="3" _builder_version="4.10.6"...

ลูกเดือย

ลูกเดือย

แหล่งที่มาของรูป : Nature photo created by jcomp - www.freepik.com [dsm_text_notation notation_text="ลูกเดือยมีฤทธิ์เย็น"...

ลูกหม่อน

ลูกหม่อน

[dsm_text_notation notation_text="ลูกหม่อนมีฤทธิ์เย็น" notation_type="bracket" notation_width="3" _builder_version="4.10.6"...

รากบัว

รากบัว

[dsm_text_notation notation_text="รากบัวมีฤทธิ์เย็น" notation_type="bracket" notation_width="3" _builder_version="4.10.5"...

มันฝรั่ง

มันฝรั่ง

[dsm_text_notation notation_text="มันฝรั่งมีฤทธิ์ร้อน" notation_type="bracket" notation_width="3" _builder_version="4.10.5"...

มะเขือเทศ

มะเขือเทศ

[dsm_text_notation notation_text="มะเขือเทศมีฤทธิ์เย็น" notation_type="bracket" notation_width="3" _builder_version="4.10.4"...

มะเขือพวง

มะเขือพวง

[dsm_text_notation notation_text="มะเขือพวงมีฤทธิ์ร้อนดับร้อน" notation_type="bracket" notation_width="3" _builder_version="4.10.4"...

มะพร้าว

มะพร้าว

[dsm_text_notation notation_text="น้ำมะพร้าวมีฤทธิ์เย็น และ เนื้อมะพร้าวมีฤทธิ์ร้อน" notation_type="box" notation_width="3"...

มะม่วง

มะม่วง

[dsm_text_notation notation_text="ดิบมีฤทธิ์เย็น และ สุกมีฤทธิ์ร้อน" notation_type="box" notation_width="3" _builder_version="4.10.4"...

พริกหวาน

พริกหวาน

[dsm_text_notation notation_text="พริกหวานมีฤทธิ์ร้อน" notation_type="bracket" notation_width="3" _builder_version="4.10.4"...

ฝรั่ง

ฝรั่ง

[dsm_text_notation notation_text="ฝรั่งมีฤทธิ์ร้อน" notation_type="bracket" notation_width="3" _builder_version="4.10.4"...

ผักโขม

ผักโขม

[dsm_text_notation notation_text="ผักโขมมีฤทธิ์ร้อน" notation_type="bracket" notation_width="3" _builder_version="4.10.4"...

มะรุม

มะรุม

[dsm_text_notation notation_text="มะรุมมีฤทธิ์เย็น" notation_type="bracket" notation_width="3" _builder_version="4.9.11"...

ผักกวางตุ้ง

ผักกวางตุ้ง

[dsm_text_notation notation_text="ผักกวางตุ้งมีฤทธิ์เย็น" notation_type="bracket" notation_width="3" _builder_version="4.10.2"...

ถั่วเหลือง

ถั่วเหลือง

[dsm_text_notation notation_text="ถั่วเหลืองมีฤทธิ์เย็น" notation_type="bracket" notation_width="3" _builder_version="4.9.11"...

ดอกแค

ดอกแค

[dsm_text_notation notation_text="ดอกแคมีฤทธิ์เย็น" notation_type="bracket" notation_width="3" _builder_version="4.9.7"...

ดอกกะหล่ำ

ดอกกะหล่ำ

[dsm_text_notation notation_text="ดอกกะหล่ำมีฤทธิ์เย็น" notation_type="bracket" notation_width="3" _builder_version="4.9.7"...

ข้าวโพดอ่อน

ข้าวโพดอ่อน

[dsm_text_notation notation_text="ข้าวโพดอ่อนมีฤทธิ์เย็น" notation_type="bracket" notation_width="3" _builder_version="4.9.7"...

ข่า

ข่า

[dsm_text_notation notation_text="ข่าเป็นสมุนไพรฤทธิ์ร้อน" notation_type="bracket" notation_width="3" _builder_version="4.9.7"...

กระเจี๊ยบเขียว

กระเจี๊ยบเขียว

[dsm_text_notation _builder_version="4.9.7" _module_preset="default" notation_text="ผักฤทธิ์เย็น" notation_type="bracket"...

มะละกอ

มะละกอ

[dsm_text_notation notation_text="ดิบเป็นผลไม้ฤทธิ์เย็น สุกเป็นผลไม้ฤทธิ์ร้อน" notation_type="box" notation_width="2"...

ผักคราดหัวแหวน

ผักคราดหัวแหวน

[dsm_text_notation notation_text="ผักคราดหัวแหวนเป็นผักฤทธิ์ร้อน" notation_type="bracket" notation_width="3" _builder_version="4.9.7"...

ฟักทอง

ฟักทอง

[dsm_text_notation notation_text="ฟักทองอ่อนเป็นผักฤทธิ์เย็น ฟักทองแก่เป็นผักฤทธิ์ร้อน" notation_type="box" notation_width="3"...

ถั่วเขียว

ถั่วเขียว

[dsm_text_notation notation_text="ถั่วเขียวเป็นธัญพืชฤทธิ์เย็น" notation_type="bracket" notation_width="3" _builder_version="4.9.7"...

มะเขือยาว

มะเขือยาว

[dsm_text_notation notation_text="มะเขือยาวเป็นผักฤทธิ์เย็น" notation_type="bracket" notation_width="3" _builder_version="4.9.7"...

ดอกไม้จีน

ดอกไม้จีน

[dsm_text_notation notation_text="ดอกไม้จีนมีฤทธิ์เย็น" notation_type="bracket" notation_width="3" _builder_version="4.9.7"...

หญ้าเอ็นยืด

หญ้าเอ็นยืด

[dsm_text_notation notation_text="หญ้าเอ็นยืด เป็นผักฤทธิ์เย็น และ ฤทธิ์ร้อน" notation_type="box" notation_width="3"...