ความรู้ที่ถูกตรง

ค้นหา
Generic filters
ความรู้ที่ถูกตรง

630428_อาจารย์หมอเขียว
ดร.ใจเพชร กล้าจน
อาคารดอยฟ้า พุทธสถานภูผาฟ้าน้ำ
บ้านแม่เลา แม่แตง เชียงใหม่
28 เมษายน 2563
13.00-15.00 น.

สิ่งที่มีค่าที่สุดในโลก คือ ธรรมะแท้ ที่พาชีวิตตนให้พ้นทุกข์ได้ และช่วยเหลือผู้อื่นให้พ้นทุกข์ได้
ท่านก็ยืนยันในสิ่งที่พึ่งตนได้และช่วยคนให้พ้นทุกข์

พระพุทธเจ้าท่านก็บำเพ็ญมาตั้งแต่ท่านเป็นพระโพธิสัตว์ จนมาเป็นพระพุทธเจ้า
ท่านก็บำเพ็ญมา 20 อสงไขยกับแสนมหากัป
ท่านตรัสกับมาลุงกยบุตร ว่า ชีวิตไม่มีอะไรดีกว่า การดับทุกข์ได้
อย่างอื่นนั้นไม่สำคัญหรอกกว่าการดับทุกข์

ฉะนั้น อย่างอื่นเราก็เรียนรู้ ดูว่าอะไรสำคัญไม่สำคัญ
เราก็เรียนรู้ดู กุศลอกุศล อย่างไร

….

พระไตรปิฎก เล่มที่ 22
10. รัตติสูตร
22 [355] ดูกรภิกษุทั้งหลาย ภิกษุประกอบด้วยธรรม 6 ประการ พึงหวังได้ความเสื่อม
ในกุศลธรรมอย่างเดียว ไม่พึงหวังความเจริญเลย ตลอดคืนหรือวันที่ผ่านมา ธรรม 6 ประการ
เป็นไฉน คือ ภิกษุในธรรมวินัยนี้ เป็นผู้มีความปรารถนามาก มีความคับแค้นใจ ไม่สันโดษ
ด้วยจีวร บิณฑบาตเสนาสนะและคิลานปัจจัยเภสัชบริขารตามมีตามได้ 1 เป็นผู้ไม่มีศรัทธา
1 เป็นผู้ทุศีล 1 เป็นผู้เกียจคร้าน 1 เป็นผู้มีสติเลอะเลือน 1 และเป็นผู้มีปัญญาทราม 1
ดูกรภิกษุทั้งหลาย ภิกษุผู้ประกอบด้วยธรรม 6 ประการนี้แล พึงหวังได้ความเสื่อมในกุศลธรรม
อย่างเดียว ไม่พึงหวังความเจริญเลยตลอดคืนหรือวันที่ผ่านมา ฯ
ดูกรภิกษุทั้งหลาย ภิกษุผู้ประกอบด้วยธรรม 6 ประการ พึงหวังได้ความเจริญใน
กุศลธรรมอย่างเดียว ไม่พึงหวังได้ความเสื่อมเลย ตลอดคืนหรือวันที่ผ่านมา ธรรม 6 ประการ
เป็นไฉน คือ ภิกษุในธรรมวินัยนี้ ย่อมเป็นผู้ไม่มีความปรารถนามาก ไม่มีความคับแค้นใจ
สันโดษด้วยจีวร บิณฑบาตเสนาสนะ และคิลานปัจจัยเภสัชบริขารตามมีตามได้ 1 เป็นผู้มี
ศรัทธา 1 เป็นผู้มีศีล 1 เป็นผู้ปรารภความเพียร 1 เป็นผู้มีสติ 1 และเป็นผู้มีปัญญา 1 ดูกร
ภิกษุทั้งหลาย ภิกษุผู้ประกอบด้วยธรรม 6 ประการนี้แล พึงหวังได้ความเจริญในกุศลธรรม
อย่างเดียว ไม่พึงหวังได้ความเสื่อมเลย ตลอดคืนหรือวันที่ผ่านมา ฯ
จบสูตรที่ 10
จบอรหันตวรรคที่ 3

ทุกคน ใครที่ปรารถนามาก ก็เสื่อมกันหมดแหละ

จริงๆ เราทำเต็มที่แล้ว ได้เท่าไร ก็เท่านั้น
แมลงไฟเดือนห้า ก็ไม่ต้องไปจับมัน เขามีพิษ ก็แบ่งกันกิน

เราตั้งใจปลูกเต็มที่แล้ว น้ำมาก็โดนไป 3 ดอก
ทำก็ยากๆ ตายก็ง่ายๆ ก็ไม่ต้องไปทำหรอก
มาปลูกกล้วย มะละกอ อะไรที่ปลูกง่ายๆ แข็งแรง ช่วยกันทำ

ปลูกอะไรที่ยากๆ โดนหน่อยหนึ่งตายเลย ไม่ต้องไปปลูก
เสียศักดิ์ศรี เดี๋ยวคนมาตามยุ่งเลย

อะไรที่โดนหน่อยหนึ่งตาย ถ้าอยากทำก็ทำน้อยหนึ่ง ดูแลยาก

การทำสิ่งใดๆ ก็ตาม ไม่ว่าจะกสิกรรมไร้สารพิษ ก็ตาม
เราก็ต้องมีความสันโดษ ใจพอ ได้ประโยชน์ ให้ตามมีตามได้

พวกขี้โลภ หวังความเสื่อมไม่มีความเจริญ
ไม่ตามมีตามได้
คนในโลก มีแบบนี้ อยากได้มากเกินความพอดี อยากได้มากเกินกว่าที่ทำได้จริง นี้เก็บไว้มาก นี้ก็เสื่อม
จริงๆ ตัวเอง เก็บไว้น้อย เท่าที่ไม่ฝืดเคือง ดีที่สุด ที่เหลือแบ่งปันออกไป
ที่หามามากๆ ยิ่งเก็บไว้ ไม่แบ่งปัน ยิ่งเสื่อมใหญ่เลย

มีเศรษฐีที่เสียชีวิต ลูกสาวเขาเขียนว่า ที่เขาตาย เพราะเขาขาดอากาศหายใจ
เงินทองไม่ใช่สิ่งที่เขาต้องการเลย เขาต้องการแค่อากาศหายใจ

ไปทำทานกับผู้มีศีล ใจก็มีขี้เหนียว
ใครมีทรัพย์สิน ไม่แบ่งปันเกื้อกูลคนอื่น
ต่อให้ไปทำความดี กับผู้มีศีล ปัจเจกพระพุทธเจ้า
ตัวเองจะไม่ได้ใช้ประโยชน์จากสิ่งนั้น

จะเป็นใครหรือเป็นนักบวชแล้ว ให้ทำดีเต็มที่ ทำแล้ววางใจเลย

ไม่มีความปรารถนามาก ไม่คับแค้นใจ มีใจพอ พอใจ ในการตามมีตามได้ มีความปรารถนาน้อย ไม่ปรารถนามาก รู้จักมีน้ำใจ แบ่งปันให้ผู้อื่น

ทำก็ทำอย่างเต็มที่ ลงมือปฏิบัติ ทำตามวิบากดีร้าย ของปัจจุบันและของโลก
เป็นผู้มีศรัทธา เชื่อมั่นในความดี คำสอนของพระพุทธเจ้า
เชื่อเพราะเรามีปัญญา เราเห็นผลดี ปฏิบัติว่าดีจริง มีจริง

เป็นผู้มีศีล จะขยันมากๆ เป็นผู้ปรารภ ความเพียร ขยันมากๆ
ขยันมากๆ เอาแค่พอดี

ศีลคือ สภาพกายวาจาใจ ที่ไม่สร้างความเดือดร้อนให้แก่ตนเองและสัตว์อื่น
เป็นผู้ที่พึ่งตนและช่วยคนให้พ้นทุกข์ได้ นี้คือ ผู้มีศีล
ผู้มีศรัทธากับคำสอนอริยสาวกของพระพุทธเจ้า
เพียรลดกิเลส เพียรทำสิ่งที่ดีงาม เพียรช่วยเหลือผู้อื่น
มีปัญญาที่จะกำจัดกิเลสได้

จากหนึ่งคนที่ปฏิบัติได้
ปฏิบัติหลายคน ๆ แล้วมาอยู่รวมกัน นี้คือ สังคมหมู่กลุ่มที่เจริญ

ท่านพูดหรือเปล่า ว่าเงินทองเยอะ ๆ อุตสาหกรรมเยอะๆ อาวุธเยอะไหม ไม่พูด

ถ้าท่านพูดว่า มีความเพียรปัญญา เป็นผู้มีศีล
ตัวเองเป็นผู้มักน้อย ไม่มีความปรารถนามาก
ไม่มักมาก ไม่มีความคับแค้นใจ สันโดษด้วยจีวร … ตามมีตามได้

ขยันมีปัญญาที่จะกำจัดกิเลส มีความเพียรที่จะทำสิ่งนี้
เป็นประโยชน์ทำสิ่งนั้นสิ่งนี้ ช่วยเหลือคนอื่น
ตัวเองขยันเต็มที่ ไม่ปรารถนามาก กินแค่พอดี เอาให้น้อย
ที่เหลือก็แบ่งปัน เข้ากองบุญสาธารณโภคี นี้คือ ความเจริญ

มีเท่าไรก็เอาเท่านั้น กินน้อยใช้น้อย ตามมีตามได้ ความดีจะให้เราได้อาศัย เป็นส่วนใหญ่
แต่บางคราว วิบากร้ายก็มา ก็เพราะว่า เราทำชั่วมาหาที่ต้นที่สุดไม่ได้
เพราะเราเกิดมาด้วยอวิชชา

…..
ถ้ามันพร่อง เราก็เต็มใจรับ พอใจรับ เต็มใจรับ ยินดีรับ อยากหมดเร็ว ก็ทำดีเรื่อยไป ใจเย็นข้ามชาติ เพราะโลกนี้มันพร่องอยู่เป็นนิตย์
ขนาดพระพุทธเจ้า ทำดีมาข้ามภพข้ามชาติ ท่านยังมีวิบากร้าย ทำให้ท่านไม่สบายบ้าง

ความเจริญที่พระพุทธเจ้าตรัส ที่จะนำความอยู่เย็นเป็นสุขมาให้

ถ้าแต่ละคนที่มาอยู่นี้ ไม่ได้เป็นคนมักมาก มีความสันโดษด้วยจีวร บิณฑบาตเสนาสนะ และคิลานปัจจัยเภสัชบริขารตามมีตามได้ 1 เป็นผู้มีศรัทธา 1 เป็นผู้มีศีล 1 เป็นผู้ปรารภความเพียร 1 เป็นผู้มีสติ 1 และเป็นผู้มีปัญญา 1

สังคมนี้จะอยู่เย็นเป็นสุขไหม จะเจริญไหม ก็เจริญ
อาจารย์ก็ฝากฟ้า ฝากลม ฝากฝนไป ให้กับผู้บริหาร ผู้ที่เกี่ยวข้อง

ว่าเผื่อท่านใดที่ฟังอยู่ อะไรคือ ความพัฒนา อะไรที่ไม่โลภ
เราทำกสิกรรมไร้สารพิษ เราปฏิบัติศีล ไม่เบียดเบียนตนเอง เราไม่เบียดเบียนคนอื่น เราไม่เบียดเบียนสัตว์อื่นด้วย
แล้วอาหารเป็นที่หนึ่ง หรือที่สอง
อาหารเป็นที่หนึ่งในโลก
เรานี้ฉลาดที่สุด เป็นคนมีปัญญา
เพราะคนในโลกมีอาหารกิน
มีเงินทองรวยที่สุดในโลก แต่ไม่มีอาหารกิน ตายหรือไม่ตาย
ใครทำกสิกรรมไร้สารพิษ นั้นคือ ผู้มีศีล
หรือพฤติกรรมอื่นๆ ก็ให้มีศีล ให้ไม่เดือดร้อน ไม่เบียดเบียนคนอื่น สัตว์อื่น
ไม่ฆ่า ไม่เบียดเบียนคนอื่นและสัตว์อื่น
ปฏิบัติศีลนี้เป็นสำคัญเลย

กสิกรรมไร้สารพิษ นี้ก็เป็นศีลของเธอประการหนึ่ง
การไม่เบียดเบียน นี้ก็เป็นศีลของเธอประการหนึ่ง
การพึ่งตนและช่วยเหลือเกื้อกูลผู้อื่น นี้ก็เป็นศีลของเธอประการหนึ่ง

เราไม่ทำอาชีพที่ผิดศีล
มิจฉาวณิชชา 5
เราจะไม่เบียดเบียนด้วยการกินเนื้อสัตว์และผลิตภัณฑ์ศีล
ไม่ค้าขายของเมา เมาในกิเลสโลภโกรธหลง หยาบ กลาง ละเอียด อบายมุข กาม โลกธรรม อัตตา

ให้ทำอาชีพที่ถูกศีล กสิกรรม พาณิชยกรรม
ทำกสิกรรม แล้วจะเป็นสุข
นี้เป็นศีลของเธอประการหนึ่ง

ศีลนำความสุขมาให้
ศีลนำโภคทรัพย์มาให้
นำสุขภาพที่แข็งแรง เป็นโภคทรัพย์
ความมีปัญญา ก็เป็นโภคทรัพย์
มีปัญญาเหมือนมีทรัพย์อยู่นับแสน
มีมิตรดี ก็เป็นทรัพย์
สัปปายะ 4 อาหารสัปปายะ บุคคลสัปปายะ ธรรมะสัปปายะ สถานที่สัปปายะ
สัปปายะ คือ เหมาะควรกับการพัฒนาคุณค่าชีวิตให้เหมาะควร

นี้คือศีลของเธอประการหนึ่ง
ศีลนำความสุขมาให้ ศีลนำโภคทรัพย์มาให้ ศีลนำนิพพาน คือ กุศลธรรมทั้งมวลมาให้

มีผู้ว่าฯ ขอนแก่น ที่จะทำกสิกรรมให้เป็นธนาคารอาหาร

ของ พวธ.เราทำแล้ว เราปลูกพืชพันธุ์ธัญหาร มีธนาคารอาหาร
โควิดมา เราไม่เดือดร้อน เราก็ปลูกทุกวัน

อะไรก็น่าปลูก แตงไทย ข้าว มะละกอ กล้วยพาโร กล้วยนวล กล้วยน้ำวา
สิ่งดีๆ อะไรๆ ก็น่าทำ

กสิกรรมไร้สารพิษ ไม่ทำให้สัตว์ถูกฆ่าตาย สัตว์ไม่เดือดร้อน
นี้เป็นศีลข้อที่ 1 ของจุลศีล นี้เป็นศีลของเธอประการหนึ่ง

บารายนี้ก็เป็นศีลของเธอประการหนึ่ง

จุลศีล 9/255
จุลศีล
ดูกรผู้มีอายุ อย่างไรภิกษุจึงชื่อว่าเป็นผู้ถึงพร้อมด้วยศีล?
1. ภิกษุในพระธรรมวินัยนี้ ละการฆ่าสัตว์ เว้นขาดจากการฆ่าสัตว์ วางทัณฑะ
วางศาสตรา มีความละอาย มีความเอ็นดู มีความกรุณา หวังประโยชน์แก่สัตว์ทั้งปวงอยู่
ข้อนี้เป็นศีลของเธอประการหนึ่ง.

สัตว์ทั้งปวง ก็คือ ตัวเราคนอื่นสัตว์อื่น

การทำอะไรก็ตามที่ทำแล้วไม่เป็นโทษเป็นภัย ต่อตนเอง คนอื่นสัตว์อื่น นี้เป็นสิ่งที่มั่นคงและปลอดภัยที่สุด ใครทำก็รอด ใครไม่ทำก็ไม่รอด
นี้คือ กสิกรรมไร้สารพิษ เกี่ยวข้องกับกสิกรรมไร้สารพิษ เราก็รู้จักทำธนาคารน้ำใต้ดิน ทำบายรายเปิด ทำเก็บน้ำไว้ใช้ในหน้าแล้ว

ศีลนี้คือ ความไม่เบียดเบียนต่อตนเอง คนอื่นและสัตว์อื่น
กสิกรรมไร้สารพิษ ระบบน้ำเป็นสิ่งสำคัญ
ที่นี่ก็พาทำระบบน้ำ ทั้งแบบเปิดแบบปิด ทำแก้มลิง
ทำฝายชะลอน้ำ
ทำสิ่งนั้นนี้ให้ใช่ได้

การทำกสิกรรมไร้สารพิษ ก็ทำบารายด้วยเพื่อชาร์ตน้ำ เรียนรู้บารายแบบเปิดแบบปิด
แบบปิด น้ำไหลมาตรงไหนๆ เราก็ไปดักน้ำไว้ ไปชาร์ตน้ำไว้ในหน้าฝน หน้าแล้งจะได้มีน้ำใช้ ถ้าไม่ชาร์ตน้ำไว้ หน้าแล้งจะไม่มีน้ำใช้
การชาร์ตน้ำไว้ ก็ทำบารายคัลเจอร์ได้เลย
จะเอาหินเอาดินเอาอินทรียวัตถุใส่หลุมไว้ ชาร์ตน้ำไว้ จะเป็นการปลูกพืชแบบประหยัดงอกงามดี
ได้พืชพันธุ์ธัญหารที่อุดมสมบูรณ์
พระพุทธเจ้าตรัสไว้ ใครจะมีความสุขก็ทำกสิกรรม นี้เป็นศีลของเธอประการหนึ่ง เป็นความเจริญของเธอ

เมืองมีศีล ผู้มีศีล เจริญในการกระทำ
มีใจพอ มีศรัทธา มีศีล มีสติ มีปัญญา

คนในโลก ไม่มีปัญญา มีความขี้เกียจ
มีปัญญาทราม มีแต่ความฉลาดที่จะเพิ่มทุกข์ให้ตนเอง

ผู้หวังความเจริญ เป็นผู้ไม่มักมาก เป็นผู้มีสติ มีศีล มีปัญญา ก็จะพ้นทุกข์ได้

ความเจริญ คือ ความเจริญในศีล
นามธรรม คือ ความไม่เบียดเบียนตนเอง คนอื่น สัตว์อื่น
รูปธรรม ที่ออกมาคือ กสิกรรมไร้สารพิษ

พ่อหลวงตรัสว่า ไม่มีอะไรๆ ก็ได้ ไม่มีไฟได้ แต่ไม่มีน้ำอยู่ไม่ได้

ถ้าเราไม่ได้ทำตามพระพุทธเจ้า พระโพธิสัตว์ พ่อครู พ่อหลวง ที่ได้ตรัสไว้
ถ้าเราไม่ทำไว้ ชีวิตมาวันนี้ ตายเลย
แต่เราปฏิบัติทั้งรูปทั้งนาม จึงทำให้ชีวิตเราอยู่เย็นเป็นสุข
มีพืชพันธุ์ธัญญาหารไร้สารพิษ ชีวิตเราก็ช่วยเหลือเกื้อกูลกัน ก็อยู่เย็นเป็นสุข
เราปฏิบัติมา และปฏิบัติไป
คนที่มีบุญกุศลมากับเรา ก็จะได้มาร่วมบุญกุศลกับเราต่อ

….

หมดเวลา
สาธุ

ติดตามเพิ่มได้ที่

630428 ธรรมะพาพ้นทุกข์
https://www.youtube.com/watch?v=QY7Pj9OpLac&t=13s

630428 4 ความรู้ที่ถูกตรง คือ การปฏิบัติที่ถูกศีลทั้งนามและรูป
https://www.youtube.com/watch?v=WiaeRiSx6_I

เรื่องน่าสนใจ

รวมคำถามคำตอบรายการสุขภาพดีวิถีธรรม ตอบปัญหาเพิ่มปัญญากับหมอเขียว

รายการสุขภาพดีกับแพทย์วิถีธรรม ตอบปัญหาเพิ่มปัญญากับหมอเขียว ออกอากาศเวลา 9:30 -11:30 น. ทุกวัน ทางหมอเขียวทีวี ทางทีมสื่อแพทย์วิถีธรรมได้จัดทำวิดีโอแยกแต่ละคำถาม เพื่อสะดวกในการสืบค้นต่อไป

ถ้าใครมีธรรมะ จะไม่หวั่นไหวในสถานการณ์โควิด 19

ถ้าใครมีธรรมะ จะไม่หวั่นไหวในสถานการณ์โควิด 19

อ.หมอเขียวยกศิริมันทชาดก พระไตรปิฎกเล่มที่ 27 ข้อที่ 2084-2089 โดยนำข้อ 2089 มาขยายความ คนมีปัญญาน้อยมีเหตุการณ์สุขหรือทุกข์ก็สร้างความหวั่นไหวให้กับตัวเองได้ ในช่วงท้ายอ.หมอเขียวแนะนำวิธีคิดที่ไม่ทุกข์ ในเหตุการณ์การระบาดของโควิด ไม่ว่าเราจะติดเชื้อหรือไม่ติดเชื้อ ซึ่งหลักการดังกล่าวสามารถนำไปปรับใช้ได้กับทุกเหตุการณ์ ทุกปัญหาในชีวิต

อ่านรายละเอียดที่
https://morkeaw.net/?p=3742&preview=true

Playlists-Youtube แนะนำแพทย์วิถีธรรมกับโควิด-19

#เราจะผ่านวิกฤตนี้ไปด้วยกัน

ถึงวันนี้การระบาดของโรคโควิด-19 ยังคงดำเนินไป ความกลัว ระแวง หวั่นไหวเพิ่มขึ้นทั่วโลก แพทย์วิถีธรรม ขอเป็นกำลังใจให้ทุกท่าน และขอส่งลิงค์แนวทางการดำเนินชีวิตตามหลักการแพทย์วิถีธรรม ให้ทุกท่านได้พิจารณา

3 สิ่งสำคัญที่สุดในโลกของชีวิต

3 สิ่งสำคัญที่สุดในโลกของชีวิต

ฟังเสียงอ.หมอเขียวกล่าวถึงเรื่อง 3 สิ่งสำคัญของชีวิต ที่เป็นหัวใจของความแข็งแรง มั่นคง มีคุณค่า และผาสุกที่สุดในโลก คือปัจจัย4 มิตรดี มีศีล

การปฎิบัติของพระโพธิสัตว์ยามพบภัย

การปฎิบัติของพระโพธิสัตว์ยามพบภัย

อ.หมอเขียวเน้นย้ำว่า เมื่อเกิดวิกฤต ชาวพุทธจะตั้งและปฏิบัติอริยศีลที่ถูกตรง เพื่อเพิ่มพลังกุศล ครั้งนี้ อ.หมอเขียวยกตัวอย่างการปฎิบัติของพระโพธิสัตว์เมื่อเจอภัยพิบัติ ซึ่ง มีทีมจิตอาสาแพทย์วิถีธรรมทำการตัดต่อเสียง และเผยแพร่ใน Morkeaw Podcast

เรามีหน้าที่ทำแต่ละสิ่งแต่ละอย่าง ให้อยู่ในสภาพที่ดีที่สุด เท่าที่เราจะพึงทำได้ ให้โลกและเราได้อาศัย ก่อนที่ทุกสิ่งทุกอย่างจะดับไปเท่านั้น

ขยายความบททบทวนธรรม เรามีหน้าที่ทำแต่ละสิ่งแต่ละอย่าง ให้อยู่ในสภาพที่ดีที่สุด เท่าที่เราจะพึงทำได้ ให้โลกและเราได้อาศัย ก่อนที่ทุกสิ่งทุกอย่างจะดับไปเท่านั้น

เรามีหน้าที่ทำแต่ละสิ่งแต่ละอย่างให้อยู่ในสภาพที่ดีที่สุดเท่าที่จะทำได้ เท่าที่เป็นไปได้ตามภูมิ เท่าที่จะทำได้ คือ ตามภูมิตามบารมีที่มีตามภูมิตามบารมีที่มี มีเท่าไหร่ก็สุดฝีมือเท่านั้นแหละจบ ก็ปรารถนาให้เกิดดีแล้วก็จบ ให้โลกแล้วเราได้อาศัยก่อนที่ทุกสิ่งทุกอย่างก็ดับไปเท่านั้น ก็เมื่อเราทำดีที่สุดเท่าที่จะเป็นไปได้แล้ว โลกก็จะได้อาศัย คนในโลกก็จะได้อาศัย เราก็จะได้อาศัยดีที่เราทำนั้น ก็ได้อาศัยเพราะชีวิตอยู่ก็ต้องอาศัยสภาพดีๆ นั่นแหละ เท่าที่มันจะเป็นไปได้ดีเท่าที่จะเป็นไปได้ก็ได้อาศัย ได้เท่าไหร่ก็เท่านั้นแหละดีเท่าไหร่ก็เท่านั้น ที่จะได้อาศัย แม้อาศัยแล้ว แต่มันก็จะดับไปนะ อย่าไปยึดมั่นถือมั่นว่ามันจะอยู่ไปตลอด สิ่งใดมีการเกิดขึ้นเป็นธรรมดาสิ่งนั้นมีการดับไปเป็นธรรมดา แม้ดีก็ต้องดับไปนะ แม้ร้ายก็ต้องดับไปน อย่าไปยึดมั่นถือมั่นว่ามันจะอยู่ตลอด เกิดแล้วมันก็ดับๆ หมดฤทธิ์เขาก็ดับๆ อย่างนี้เป็นต้น เมื่อเราไม่ยึดมั่นถือมั่นเราก็ไม่ทุกข์
…ฝึกทำดีแล้วก็วางดีๆ ให้ฝึกไว้ ให้ทบทวนไว้ว่า มันไม่ได้อยู่ไปตลอดนะ แม้ดีแค่ไหนเกิดแล้วก็ดับๆ บอย่างนี้เป็นต้น ก็จะได้ไม่ทุกข์ จิตเราก็เป็นอิสระจากทุกข์