ผู้มีปัญญาน้อย จะหวั่นไหว

อ.หมอเขียวยกศิริมันทชาดก พระไตรปิฎกเล่มที่ 27 ข้อที่ 2084-2089 โดยนำข้อ 2089 มาขยายความ คนมีปัญญาน้อยมีเหตุการณ์สุขหรือทุกข์ก็สร้างความหวั่นไหวให้กับตัวเองได้ ในช่วงท้ายอ.หมอเขียวแนะนำวิธีคิดที่ไม่ทุกข์ ในเหตุการณ์การระบาดของโควิด ไม่ว่าเราจะติดเชื้อหรือไม่ติดเชื้อ ซึ่งหลักการดังกล่าวสามารถนำไปปรับใช้ได้กับทุกเหตุการณ์ ทุกปัญหาในชีวิต

รับฟังเสียงได้ที่    

เนื้อหาโดยย่อ

พระไตรปิฎกเล่มที่ 27 ข้อที่ 2089 คนมีปัญญาน้อย ได้รับความสุขแล้ว ย่อมมัวเมา แม้ถูกความทุกข์กระทบแล้ว ย่อมถึงความหลง อันสุขทุกข์ที่จรมากระทบเข้าแล้ว ย่อมหวั่นไหว ดุจปลาที่ดิ้นรนอยู่ในที่ร้อนฉะนั้น ข้าพระพุทธเจ้าเห็นข้อความแม้นี้ จึงกราบทูลว่า คนมีปัญญาเท่านั้นประเสริฐ คนโง่ถึงมียศจะประเสริฐอะไร พระเจ้าข้า.

คนมีปัญญาน้อย ได้รับความสุขแล้ว ย่อมมัวเมา แม้ถูกความทุกข์กระทบแล้ว ย่อมถึงความหลง อันสุขทุกข์ที่จรมากระทบเข้าแล้ว ย่อมหวั่นไหว ดุจปลาที่ดิ้นรนอยู่ในที่ร้อนฉะนั้น คนมีปัญญาน้อย ท่านใช้ภาษาสุภาพจริง ๆ คือคนโง่ เวลามีสุขทุกข์เข้ามาแล้วย่อมหวั่นไหวดุจปลาที่ดิ้นรนอยู่ในที่ร้อน คือคนมีปัญญาน้อยเวลามีสุขทุกข์กระทบเข้ามาก็จะหวั่นไหว ถ้ามีสุขเข้ามาก็กลัวว่าจะหมดไป พอมันหมดไปก็กลัวมันจะไม่เข้ามา ถ้ามีทุกข์เข้ามาก็กลัวจะไม่หมดไปเมื่อมันหมดไปแล้วก็กลัวมันจะเข้ามาในชีวิต ชีวิตจะมีแต่ความหวั่นไหวกลัวกังวลตลอด คนมีปัญญาน้อยมีเหตุการณ์สุขหรือทุกข์ก็สร้างความหวั่นไหวให้กับตัวเองได้ ยิ่งตอนนี้โควิดระบาด คนมีปัญญาน้อยจะหวั่นไหว พระพุทธเจ้าท่านรู้สัจจะนี้ตั้งแต่ท่านเป็นโพธิสัตว์ เพราะฉะนั้นใครมีสุขทุกข์เข้ามาในชีวิตแล้วมีความหวั่นไหว แปลว่าปัญญายังน้อยอยู่ ดุจปลาที่ดิ้นรนอยู่ในที่ร้อนฉะนั้น ข้าพระพุทธเจ้าเห็นข้อความแม้นี้ จึงกราบทูลว่า คนมีปัญญาเท่านั้นประเสริฐ คนโง่ถึงมียศจะประเสริฐอะไร พระเจ้าข้า

คนโง่เจออะไรก็ทุกข์ทั้งนั้น เจอสิ่งที่เป็นสุขก็เป็นทุกข์ เจอสิ่งที่เป็นทุกข์ก็เป็นทุกข์ทุกข์และทุกข์ คนมีปัญญาแม้ตกทุกข์ก็ยังหาสุขพบ คนมีปัญญาอยู่ในสภาพที่เป็นสุขหรือเป็นทุกข์สามารถที่จะเป็นสุขได้ตลอด แต่คนโง่นี้ได้สภาพที่ดีหรือไม่ดีเข้ามาก็มีแต่ความกลัวความหวั่นไหวอยู่ตลอด ความกลัวความหวั่นไหวที่มีตลอดนั่นแหละจึงเป็นความไม่ประเสริฐ

คนที่ไม่ว่าสุขทุกข์ไม่ว่าสิ่งดีสิ่งร้ายๆเข้ามาในชีวิตก็ยังสบายใจไร้กังวลได้ตลอดเวลา เป็นผู้มีปัญญามาก เป็นวิบากดีของเราและคนที่เกี่ยวข้องที่ให้ได้อาศัยก่อนที่ทุกอย่างจะดับไป เข้าใจความจริงเวลาร้ายเข้ามาในชีวิต เข้าใจว่าเป็นวิบากร้ายของเราและคนที่เกี่ยวข้องให้ชดใช้รับแล้วก็หมดไปก็โชคดีขึ้นแล้วก็สบายใจไร้กังวลโชคดีอีกแล้วร้ายหมดอีกแล้วรับเต็มๆ เป็นไงเป็นกันรับเท่าไหร่หมดเท่านั้น เข้าใจกรรมวิบาก อยากหมดเร็วก็ทำดีเรื่อยไปใจเย็นข้ามชาติ ก็สบายไม่มีความทุกข์ใจใดๆ สุดท้ายก็ไม่มีใครได้อะไร ทุกอย่างก็เป็นมายาทั้งนั้นเกิดดับๆ เป็นต้น

ผู้มีปัญญามาก ย่อมไม่หวั่นไหวกับโควิด

คนที่เข้าใจธรรมะเขาจะไม่หวั่นไหว เกิดโควิดเข้ามา เขาก็พยายามปฏิบัติตัวเองให้มันถูกต้อง ด้านร่างกาย ชีวิตเราก็สร้างภูมิต้านทานให้ดีแล้วก็ไม่ไปรับเชื้อเข้ามา ไม่ไปในปัจจัยเสี่ยงที่จะรับเชื้อเข้ามา ถ้าเราปลอดภัยดี ก็สบายใจดี เป็นกุศลของเราและคนที่เกี่ยวข้องให้ได้อาศัยก่อนที่ทุกอย่างจะดับไป แต่ถ้าเราเกิดติดโควิดขึ้นมา เราก็ทำใจดีเหมือนกันเพราะว่าเราก็พยายามดูแลตัวเองเต็มที่แล้ว แต่ถ้าเราติดโควิดขึ้นมาก็ดีเหมือนกันถ้าเราทำดีเต็มที่แล้ว ดูแลตัวเองเต็มที่ทำบุญกุศลก็ปฏิบัติเต็มที่แล้ว ก็แปลว่าเป็นวิบากของเรา มันดีก็ไปเป็นวิบากของเราให้เราได้ชดใช้ รับแล้วก็หมดไปก็โชคดีขึ้น อยากหมดเร็วก็ทำดีเรื่อยไปใจเย็นข้ามชาติ แล้วก็ทำสมดุลร้อนเย็นให้ดีเพิ่มภูมิต้านทานให้ดี มันก็หมดได้เร็ว ถ้ามันหายได้ก็หายก็ดี วิบากร้ายหมดสิ่งดีเกิด ถ้ามันไม่หายมันต้องตายต้องเสียชีวิตก็ดี ใช้เวรใช้กรรมไป จะได้หมดเวรหมดกรรม แล้วก็ทำใจของเราแบบนี้ ก็ต้องพยายามคิดให้มันไม่ทุกข์ คิดให้มันสบายใจ เบิกบานแจ่มใสก็คือใจไร้กังวล แล้วก็มีความดีงามเข้าไปด้วย คนเราควรจะมีความเบิกบานแจ่มใส ความดีงามในแง่เชิงต่าง ๆ รวมทั้งความสมดุลด้วยก็มีความดีงาม อันนี้แหละเป็นที่พึ่งของชีวิตของชีวิต เป็นเวทนาของชีวิต เราทำอย่างไรใจเราจะสบายไม่ว่าเราจะปลอดภัยหรือไม่ปลอดภัย เมื่อเราได้พยายามทำให้ดีที่สุดแล้ว เราทำให้ดีที่สุดแล้วในแต่ละด้านแต่ละด้านที่เรามีความรู้ ด้านใดๆก็ทำให้มันดีที่สุดแล้ว แต่ถ้าเราปฏิบัติทั้งทางโลกและทางธรรมก็ปฏิบัติตัวดีที่สุดแล้ว ไม่ประมาทแล้วระมัดระวังแล้ว แต่ถ้ามีวิบากเรายังติดโควิดอีก ก็มีปัญญาเต็มใจใช้วิบาก  เรามีทุกข์เข้ามาก็ไม่กลัว เพราะเราเป็นคนมีปัญญาก็เต็มใจ ก็เต็มใจรับวิบาก ถ้าเราไม่ทำดีไว้หนักกว่านี้แน่ๆ โชคดีอีกแล้วร้ายหมดอีกแล้ว ทำใจรับไปเลย รับเต็มๆ หมดเต็มๆ เป็นไงเป็นกัน ทำใจแบบนี้ ใจเราก็สบายไร้กังวล แล้วเราก็ทำดีเรื่อยไปใจเย็นข้ามชาติ มีดีอะไรที่มันทำได้ก็ทำ อย่าไปแพร่เชื้อให้ใครต่อ พยายามดูแลตัวเองให้ดี ทำความดีไป อะไรเป็นประโยชน์ก็ทำไป ดูแลตัวเองสมดุลร้อนเย็นไป มันก็มีโอกาสที่จะหายจากโรคได้ คนหายจากโรคก็มาก  ถ้าเราดูแลตัวเองให้ดี โอกาสหายก็มีได้ ถ้าหายก็ดี มันเป็นวิบากดีออกฤทธิ์ให้เราได้อาศัย เป็นวิบากดีใหม่ วิบากดีเก่าก็แล้วแต่ แต่ถ้ามันไม่หาย ต้องเสียชีวิต มันหนักมาก ก็ถือว่าวิบากร้ายของเรา ในเมื่อเราทำวิบากดี ดีที่สุดแล้ว ดันวิบากร้ายออกได้มากที่สุดแล้ว มันก็ยังเข้ามาเล่นงานเราอีก ก็เต็มใจรับเต็มใจให้หมดไป รับเต็มๆ หมดเต็มๆ เป็นไงเป็นกัน รับเท่าไหร่หมดเท่านั้นๆ เราแสบสุดๆ เราก็ต้องรับสุดๆ มันจะได้หมดไปสุดๆ เราจะได้เป็นสุขสุดๆ เราก็พิจารณาแบบนี้ ใจเราก็จะสบาย แม้เราจะต้องเสียชีวิตไป มันก็ได้ใช้วิบากชุดใหญ่ไป ข้างหน้ามันก็จะดีขึ้น ถ้าใจเราถูกต้องใจเราดีงาม มันหมดวิบากร้ายชุดใหญ่ไป ดีก็จะออกฤทธิ์ได้มากขึ้นๆ ในภายภาคหน้าของชีวิตเราก็มีความผาสุกมากขึ้นๆ นี่คือสัจจะ เราก็ตั้งจิต ทำสิ่งที่ดี ตายก็เกิดใหม่ไปทำดีต่อ อยู่ก็ทำหน้าที่ต่อไป ทำดีต่อ ตั้งจิตแบบนี้ให้มันเด็ดขาด มันก็จะสบายใจไร้กังวลแล้วก็จะเกิดผลดีต่อเรามากที่สุด 1) ใจเราจะผาสุกที่สุด 2) โอกาสฟื้นก็จะฟื้นได้ดีที่สุด และ3)  ถ้ามันจะเสื่อมมันก็จะเสื่อมได้ดีที่สุด ชีวิตก็เป็นอย่างนี้ไม่ว่าเราจะมีปัญหาเกี่ยวกับโควิดหรือมีปัญหาเกี่ยวกับสิ่งใดๆก็ตามนั้นก็ใช้หลักการนี้ได้เลย

 

บางส่วนของรายการธรรมะพาพ้นทุกข์วันที่ 4 เมษายน 2563 ดูYouTube ที่

630404 5 เล่ม ๒๗ ข้อ ๒๐๘๔ ว่าด้วยปัญญาประเสริฐ

เรื่องน่าสนใจ

เพื่อใจไร้ทุกข์

620415 อย่าใจดำกับตัวเอง

620415 อย่าใจดำกับตัวเอง

อย่าใจดำกับตัวเอง ด้วยการเอาเป็นเอาตาย กับการแก้ทุกข์ของผู้อื่น แต่ไม่ได้แก้ทุกข์ของตนเอง ดร.ใจเพชร กล้าจน (อ.หมอเขียว) ๑๕ เมษายน ๒๕๖๒ บวรราชธานีอโศก...

เข้าพรรษา เข้าหาศีล

เข้าพรรษา เข้าหาศีล

630706 ธรรมะพาพ้นทุกข์ วันนี้เป็นวันเข้าพรรษา #ชาวพุทธที่ดี กิจกรรมเด่นๆ คือ งดเหล้าเข้าพรรษา หยุดทำสิ่งที่ไม่ดี มาทำสิ่งที่ดี ใครจะตั้งศีลอะไร เตรียมตัวไว้นะ ก็มาลดละเลิกสิ่งที่ไม่ดีต่อหน้าหมู่กลุ่ม ก็ตั้งศีลให้ดี คนในโลก เขาก็ไม่ตั้งศีลกัน...

กิเลสทุกอย่างในโลกมันก็เหนี่ยวนำกันทั้งนั้น

กิเลสทุกอย่างในโลกมันก็เหนี่ยวนำกันทั้งนั้น

#กิเลสทุกอย่างในโลกมันก็เหนี่ยวนำกันทั้งนั้น ถ้าเรายังเสพกิเลสใดอยู่ ถ้าเรายังมีส่วนในการเสพกิเลสใดๆอยู่ จะหยาบ กลาง ละเอียด ปัญหาใดๆเกิดขึ้นในโลก เราก็เป็นเหตุในการส่งเสริมทั้งนั้นแหละ ถ้าเรากำจัดกิเลสได้ ก็ตัดวงจรในการส่งเสริม ไม่ต้องส่งเสริมกิเลสเลย...

ให้ด้วยใจบริสุทธิ์ที่สุด เป็นวิบากดีที่สุดต่อทุกชีวิต

ให้ด้วยใจบริสุทธิ์ที่สุด เป็นวิบากดีที่สุดต่อทุกชีวิต

#ให้ด้วยใจบริสุทธิ์ที่สุด_เป็นวิบากดีที่สุดต่อทุกชีวิต คำถามขอสัมมาทิฎฐิจากอาจารย์หมอเขียว อยู่บ้านตอนติดโควิด มีการทะเลาะเบาะแว้งกับพี่สาว แม่จะเอาข้าวหมอเขียวไปแจก เหลืออยู่ 3 ถุง แต่เราก็ไม่ให้ ด้วยเรามองว่าน่าจะเก็บไว้กินดีกว่า ข้าวเหลือน้อย...

ในโลกนี้ไม่มีอะไรดีเท่ากับธรรมะแท้ๆ

ในโลกนี้ไม่มีอะไรดีเท่ากับธรรมะแท้ๆ

ธรรมะแท้ๆ ที่ถ้าได้ทำให้ถูกตรงเป็นประโยชน์ตนประโยชน์ท่านมากที่สุดในโลก ในการดับทุกข์ ที่เป็นประโยชน์ต่อตนเองและผู้อื่นสูงที่สุด การมีปัญญาที่ถูกตรง ดีเยี่ยมที่สุดในโลก การเสื่อมที่แท้จริง คือ เสื่อมอาริยปัญญา ความเจริญที่ไม่เสื่อมในโลก คือ ความเจริญในอาริยปัญา...

ความสุขสบายใจไร้กังวล

ความสุขสบายใจไร้กังวล

ทำสมดุลร้อนเย็น เรียนรู้ให้ดีเถอะ นี้คือ ความสุขสบายใจไร้กังวล #พึ่งตนเองได้เป็นหลัก ทำให้ชีวิตไม่ลำบากมาก อยู่ได้โดยไม่กังวล อาจารย์เห็นความสำคัญกับระบบสาธรารณโภคี สาธารณียธรรม 6 พุทธพจน์ 7 อปริหานิยธรรม 7 อาพาธสูตร อาจารย์เห็นคุณค่านี้ที่พระพุทธเจ้าสอนอย่างมาก...

เราทำดีอะไรได้ เราก็ทำ

เราทำดีอะไรได้ เราก็ทำ

ทำในสิ่งที่เราทำได้ ก็ช่วยกันไป เราทำดีให้ดีที่สุด เท่าที่เราทำได้ ให้ผลดีเกิดขึ้นได้ ให้โลกและเราได้อาศัย ก่อนที่ทุกสิ่งทุกอย่างจะดับไป เพราะสุดท้าย ก็ไม่มีอะไรเป็นสมบัติของใคร ไม่มีใครได้ ใครเป็น ใครมีอะไร จริง ๆ เราทำดีเต็มที่ให้ดีที่สุด นั้นก็ดีที่สุดแล้ว วันนี้...

โทษของการคิดอกุศล

โทษของการคิดอกุศล

แค่แว๊ปเดียว แค่คิดในใจ นี้ยังไม่ออกมาทางกายวาจา แม้แค่คิดแค่ใจ มันยังหนัก มันก็มีแต่หนัก หนักมาก หนักมากที่สุด ญาณข้อที่ 4 พระโสดาบัน 7 พลาดแล้วก็สำนึกผิด ให้สำรวม ให้สังวรระวังต่อไป ว่าต่อไปจะระมัดระวังขึ้น ให้เอาพลาดมาทำประโยชน์ ไม่ใช่เอาพลาดมาทำโทษ...

เหตุปัจจัย วิบากร้าย

เหตุปัจจัย วิบากร้าย

เหตุปัจจัย วิบากร้ายจัดสรร ให้ไปเจอหรือดึงเรื่องร้ายมาใส่ได้ทุกเรื่อง จากการผิดศีลในอดีตหรือปัจจุบันก็ตาม มันจะดึงเรื่องร้ายๆ มาใส่ชีวิตเรา เรื่องนั้นแง่นั้นเชิงนี้ เพื่อให้เราได้เรียนรู้ความจริงของชีวิต อยากหมดไป ก็ทำดีเรื่อยไป ใจเย็นข้ามชาติ เทวทูตมาเตือนแล้ว...

พุทธะเท่านั้นที่เก่งเหนือกิเลส

พุทธะเท่านั้นที่เก่งเหนือกิเลส

มาร เรารู้จักเธอแล้ว พุทธะเท่านั้นที่เก่งเหนือกิเลส เราก็ไม่ได้บอกความจริง กิเลสมันเป็นทุกข์เราก็บอกว่าเป็นสุข เราเองก็หลอกตัวเองหลอกผู้อื่นเหมือนกัน เพราะฉะนั้นวิบากมันก็มาหลอกเราทันทีเลยมันก็หลอกเราเราก็ไม่รู้ความจริง ไม่รู้ความจริงเป็นอย่างนี้ ว่า...

เรื่องน่าสนใจอื่นๆ

ที่สำคัญ

แพทย์วิถีธรรมกับการป้องกันโควิด-19
หนังสือ
ธรรมะพาพ้นทุกข์
วิทยุ Online & Podcast
องค์ความรู้แพทย์วิถีธรรม
งานวิจัย
ประสบการณ์รักษาโรค
กสิกรรมไร้สารพิษ
ประกาศจากหมอเขียว
รวมวีดีโอ YouTube
Share This